Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 14 z 54

k. w obecnym brzmieniu nie może znaleźć zastosowania wprost. Możliwe jest jedynie zastosowanie na korzyść sprawcy metody analogia legis. Rezultat wnioskowania per analogiam prowadzi do wskazania kary 25 lat pozbawienia wolności, stanowiącej alternatywną karę w każdym wypadku zbrodni zagrożonej w polskim prawie karą dożywotniego pozbawienia wolności (za wyjątkiem zbrodni określonych w dekrecie z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego) jako maksymalnego wymiaru kary dla nieletniego sprawcy, o którym mowa w art. 10 § 2 k.k., przy akceptacji ugruntowanego w nauce prawa karnego i orzecznictwie poglądu, że


3

przewidziany w art. 54 § 2 k.k. zakaz orzekania kary dożywotniego pozbawienia wolności, na gruncie przepisu art. 10 § 3 k.k. nie redukuje wysokości górnej granicy ustawowego zagrożenia. Projektowane rozwiązanie normatywne wprowadza jednoznaczny zapis odnoszący się do powyżej opisanej sytuacji, usuwając podstawę do wątpliwości wynikających z obecnego brzmienia art. 10 § 2 k.k., jak również usuwając potrzebę posługiwania się, z uwagi na lukę obecnych unormowań, wnioskowaniem per analogiam. W odniesieniu do art. 25 § 3 k.k. projekt realizuje podnoszony przez praktyków postulat, aby w wypadku gdy przekroczenie granic obrony koniecznej nastąpiło pod wpływem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionych okolicznościami zamachu, w miejsce dotychczasowego obligatoryjnego odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary wprowadzić instytucję niepodlegania karze. W płaszczyźnie procesowej zmiana ta będzie miała bardzo istotne znaczenie ? umożliwi bowiem w takiej sytuacji umorzenie postępowania karnego w oparciu o przesłankę z art. 17 § 1 pkt 4 k.p.k. już na etapie postępowania przygotowawczego. Uniknie się dzięki temu rozwiązaniu zbędnych procesów sądowych w takich sprawach, łączących się z nimi kosztów, w tym kosztów ponoszonych przez strony postępowania, jak również często traumatycznych przeżyć ekscedenta, będących skutkiem stygmatyzacji płynącej z faktu skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia i występowania w procesie sądowym w charakterze oskarżonego. W projekcie podwyższono górną granicę kary grzywny, z dotychczasowych 360 do 540 stawek dziennych (art. 33 § 1 k.k.). Zmiana ta ? mająca zastosowanie wobec wszystkich przestępstw zagrożonych karą grzywny bez określania jej górnej granicy ? spowoduje, że zwiększy się potencjalna liczba osób, wobec których sąd będzie mógł orzec grzywnę jako karę odpowiadającą stopniowi społecznej szkodliwości czynu oraz stopniowi winy, realizując w ten sposób wyrażoną w art. 58 § 1 k.k. dyrektywę traktowania kary pozbawienia wolności jako ultima ratio.

4

Zmiana wpłynie również na maksymalną wysokość grzywny kumulatywnej, orzekanej obok kary pozbawienia wolności, w wypadkach określonych w art. 33 § 2 k.k. Konsekwencją tej zmiany jest podniesienie górnej granicy grzywny akcesoryjnej, określonej w art. 71 § 1 k.k., orzekanej obok kary pozbawienia wolności lub kary ograniczenia wolności, których wykonanie zostało warunkowo zawieszone, jak również górnej granicy grzywny nadzwyczajnie obostrzonej (art. 38 § 2 k.k.). Kolejne zmiany dotyczą kary ograniczenia wolności. Konsekwencję dotyczących tego rodzaju kary zmian przepisów Kodeksu karnego stanowią projektowane zmiany w obrębie Kodeksu karnego wykonawczego, które zostaną przedstawione w dalszej części uzasadnienia. Odnosząc się do projektowanych zmian w obu kodeksach dotyczących kary ograniczenia wolności, należy na wstępie zaakcentować następujące kwestie. Z zebranych w 2005 roku przez Ministerstwo Sprawiedliwości opinii sędziów, zawodowych kuratorów sądowych oraz organów samorządu terytorialnego wynika, że istnieje pilna potrzeba podjęcia działań legislacyjnych odnoszących się do przepisów normujących karę ograniczenia wolności, w obrębie zarówno Kodeksu karnego, jak i Kodeksu karnego wykonawczego, w tym skutkujących także zmianą delegacji ustawowej do wydania przepisów wykonawczych. Obowiązujące przepisy, zarówno prawa materialnego, jak i wykonawcze, stwarzają bariery, w wyniku których kara ograniczenia wolności jest niejednokrotnie wykonywana niedostatecznie sprawnie i nazbyt długo, wymaga podejmowania w postępowaniu wykonawczym zbyt wielu czynności przez sąd i kuratora oraz pociąga za sobą nakłady finanse ponoszone przez podmioty zatrudniające. Trudności związane z jej wykonaniem stanowią, jak można sądzić, jeden z powodów stosunkowo rzadkiego orzekania tej kary. Kara ograniczenia wolności wykonywana w obecnym kształcie nie spełnia w dostatecznym stopniu funkcji resocjalizacyjnych, nie może też stanowić w szerokim zakresie realnej alternatywy dla kary pozbawienia wolności. Istotą kary ograniczenia wolności jest indywidualnoprewencyjne oddziaływanie na skazanego,

< >
pobierz plik
zamów dokument

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.