Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 17 z 54

Brak bowiem racjonalnego uzasadnienia dla istniejącego ograniczenia odnośnie rodzajów przestępstw (aktualnie regulacja z art. 46 § 1 k.k. dotyczy jedynie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu), w wypadku których możliwe jest złożenie przez pokrzywdzonego wniosku o orzeczenie wobec sprawcy przestępstwa obowiązku naprawienia szkody, jak również wyłączenia możliwości orzekania przez sąd o tym środku karnym z urzędu, co może znajdować pełne uzasadnienie zwłaszcza w wypadkach oczywistej nieporadności pokrzywdzonego, skutkującej niemożnością realizacji przysługujących mu uprawnień procesowych.


10

Brak również dostatecznego uzasadnienia dla orzekania przez sąd nawiązki jako środka stanowiącego surogat jedynie obowiązku naprawienia szkody. Niezależnie od uprawnienia do domagania się przez pokrzywdzonego (lub inną uprawnioną osobę) zadośćuczynienia w razie skazania za każde przestępstwo, do projektowanego brzmienia przepisu wprowadzono możliwość orzeczenia nawiązki w miejsce obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, w oderwaniu jednak od przesłanek zadośćuczynienia. Projektowana zmiana treści art. 46 k.k. pozwoli w większości przypadków na pełną realizację przez pokrzywdzonego w procesie karnym jego roszczeń restytucyjnych i kompensacyjnych związanych z przestępstwem stanowiącym przedmiot postępowania, usuwając konieczność ich dochodzenia na drodze cywilnej w odrębnym postępowaniu, co skutkuje zazwyczaj istotnym wydłużeniem terminu uzyskania przez pokrzywdzonego należnego odszkodowania i zadośćuczynienia, a nadto wiąże się z istotnymi ciężarami dla pokrzywdzonego. Wśród ciężarów tych na czoło wysuwa się konieczność poniesienia znacznych kosztów związanych z wytoczeniem powództwa oraz uczestnictwem w częstokroć długotrwałym postępowaniu cywilnym, rządzącym się zasadą kontradyktoryjności, która wymusza na stronach procesu istotną aktywność oraz biegłość merytoryczną, względnie korzystanie z pomocy adwokata lub radcy prawnego, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Projektowane zmiany w przepisach art. 49a i art. 59 oraz uchylenie art. 57a, art. 69 § 4 i art. 115 § 21 wynikają z rezygnacji z instytucji występku o charakterze chuligańskim, którego definicja budzi poważne wątpliwości interpretacyjne. Częściowo dotyczy to też przewidzianego w projekcie uchylenia art. 58 § 4 k.k., oprócz dodatkowych względów przemawiających za uchyleniem tego przepisu, które wskazano wyżej. W szczególności, definiując w art. 115 § 21 k.k. występek o charakterze chuligańskim i powielając tym samym niemal w całości art. 120 § 14 Kodeksu karnego z 1969 r., nie zdecydowano się na taki zapis, który rozstrzygnąłby spór dotyczący ostatniego elementu tej definicji. Chodzi o to, że sprawca takiego występku musi okazać ?rażące lekceważenie porządku prawnego?. Rzecz w tym, że takie ujęcie

11

obowiązującej definicji nie daje jasnej odpowiedzi na pytanie, czy przytoczona okoliczność ma być obiektywną cechą działania sprawcy, wyróżniającą się zdatnością do wywołania u postronnych obserwatorów ? w rozumieniu powszechnym ? przekonania o rażącym lekceważeniu porządku prawnego, czy też ma ona stanowić pobudkę działania sprawcy, rozumianą jako chęć okazania lekceważenia wspomnianych zasad, co wiązałoby się z koniecznością każdorazowego ustalania subiektywnego nastawienia sprawcy. Przepis ten zaś winien być skonstruowany tak, aby wykluczyć możliwość rozbieżnych jego interpretacji, zwłaszcza że chodzi tutaj o kwestię o istotnym znaczeniu, skutkującą zaostrzeniem odpowiedzialności karnej sprawcy występku tego rodzaju. W wypadku art. 59 k.k. projekt ponadto przewiduje zastąpienie zawartego obecnie w przepisie § 1 sformułowania ?albo alternatywnie karami wymienionymi w art. 32 pkt 1-3? sformułowaniem ?albo karą łagodniejszą?, co pozwoli na stosowanie określonej w nim instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z orzeczeniem samoistnego środka karnego również do przewidzianych przez ustawy szczególne typów przestępstw zagrożonych jedynie jednym rodzajem kary o charakterze nieizolacyjnym (w szczególności zagrożonych wyłącznie grzywną). W sytuacji przewidzianej przez projekt równoczesnej rezygnacji z przepisu zawartego w obecnym § 2, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej nowelizacja skutkować będzie nadaniem temu artykułowi zmodyfikowanej treści, przy równoczesnej rezygnacji z wyodrębniania w jego strukturze paragrafów. Potrzeba dokonania projektowanej modyfikacji art. 60 § 6 k.k. jest konsekwencją zmiany art. 148 § 2 k.

< >
pobierz plik
zamów dokument

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.