Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 18 z 54

k., dokonanej przez ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. o zmianie ustawy ? Kodeks karny, ustawy ? Kodeks postępowania karnego i ustawy ? Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 163, poz. 1363), która wprowadziła do sankcji tego przepisu, znajdującej zastosowanie również do zbrodni określonej w § 3 tego artykułu, alternatywne zagrożenie dwoma rodzajami kar: karą 25 lat pozbawienia wolności albo karą dożywotniego pozbawienia wolności.

12

Następstwo wejścia w życie tej nowelizacji Kodeksu karnego, w ramach której zaniechano równoczesnej modyfikacji art. 60 § 6 k.k., stanowi brak możliwości zastosowania wobec sprawcy zbrodni z art. 148 § 2 lub § 3 k.k. przepisu art. 60 § 6 k.k., określającego zasady łagodzenia kary w ramach instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Przepis ten, w zakresie odnoszącym się do zbrodni, określa sposób łagodzenia kary możliwy do zastosowania jedynie w wypadku kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 32 pkt 3 k.k., a więc tzw. terminowej kary pozbawienia wolności, nie zawiera natomiast zapisu określającego sposób złagodzenia kary w wypadku czynów zagrożonych w dolnej granicy ustawowego zagrożenia karą 25 lat pozbawienia wolności. Kara 25 lat pozbawienia wolności stanowi odrębny rodzaj kary w stosunku do kary pozbawienia wolności wskazanej w art. 32 pkt 3 k.k., a przy tym mając charakter punktowy nie podlega miarkowaniu w zakresie jej wymiaru. Jej istota uniemożliwia więc jakiekolwiek złagodzenie jej wymiaru w ramach instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, przy zastosowaniu obecnego brzmienia art. 60 § 6 k.k. Wysuwane są poglądy o dopuszczalności posłużenia się w tym wypadku metodą analogia legis, i wymierzeniu w takiej sytuacji ? w ramach instytucji nadzwyczajnego złagodzenia ? kary pozbawienia wolności nie niższej niż wyznaczona w drodze zastosowania normy z pkt 1 omawianego przepisu, przy potraktowaniu kary 25 lat pozbawienia wolności jako podstawy łagodzenia (stanowiącej ekwiwalent pojęcia ?dolnej granicy ustawowego zagrożenia?, o którym mowa w art. 60 § 6 pkt 1 k.k.). Należy jednak zauważyć, że możliwość zastosowania w takiej sytuacji wnioskowania per analogiam, niezależnie od faktu, że konieczność posłużenia się taką metodą w prawie karnym zawsze zdaje się wskazywać na deficyt obowiązującego stanu normatywnego, w tym wypadku jest jednak sporna i kwestionowana przez wielu przedstawicieli nauki prawa karnego. Podkreślić należy negatywne konsekwencje obecnego stanu normatywnego, który w wypadku odrzucenia możliwości posłużenia się metodą analogia legis uniemożliwia zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec sprawcy zbrodni z art. 148 § 2 lub § 3 k.k., pomimo wielości stanów faktycznych


13

i prawnych, które mogą uzasadniać zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Sytuacje takie to m.in.: kara wymierzana nieletniemu sprawcy, o którym mowa w art. 10 § 2 k.k. (art. 10 § 3 k.k.); usiłowanie nieudolne (art. 14 § 2 k.k.); czynny żal nieskuteczny (art. 15 § 2 k.k.); przekroczenie granic obrony koniecznej (art. 25 § 2 k.k.); znaczne ograniczenie poczytalności sprawcy (art. 31 § 2 k.k.); orzekanie kary za pomocnictwo (art. 19 § 2 k.k.); orzekanie kary za podżeganie lub pomocnictwo, gdy czynu nie usiłowano dokonać (art. 22 § 2 k.k.); instytucja tzw. małego świadka koronnego (art. 60 § 3 i 4 k.k.). Niemożność zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary może mieć szczególnie rażące konsekwencje wtedy, gdy przepis przewiduje obligatoryjność jej zastosowania, jak ma to miejsce w wypadku art. 60 § 3 k.k. Niezastosowanie obligatoryjnej instytucji stanowi bowiem obrazę przepisów prawa materialnego, skutkującą, w wypadku zaskarżenia orzeczenia, z mocy art. 438 pkt 1 k.p.k. jego uchyleniem lub zmianą, a nawet uzasadniającą, w wypadku niezaskarżenia orzeczenia w tym zakresie, rozważenie przez sąd odwoławczy uchylenia orzeczenia na podstawie art. 440 k.p.k., jak również może uzasadniać zarzut kasacyjny (por. J. Giezek, ?Komentarz do art. 60 kodeksu karnego?, w: J. Giezek (red.), N. Kłączyńska, G. Łabuda, ?Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz.? LEX 2007). Zaakcentowania wymaga również aktualna niemożność zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w drodze zastosowania przepisu art. 60 § 6 k.k., wobec osoby, która odpierając bezprawny zamach z użyciem broni palnej dopuściła się przekroczenia granic obrony koniecznej. Sytuacja taka może dotyczyć w szczególności zarówno obywateli posiadających zezwolenie na posiadanie broni palnej, jak również np. funkcjonariuszy organów ochrony porządku publicznego (np. policjantów), którzy po służbie podejmą obronę konieczną interwencyjną. Projektowane rozwiązanie, przewidując zapis określający metodę łagodzenia kary za zbrodnię zagrożoną co najmniej karą 25 lat pozbawienia wolności, usuwa obecną lukę prawną i jej negatywne konsekwencje.

< >
pobierz plik
zamów dokument

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.