Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 21 z 54

Również bezkarne pozostaje rozpowszechnienie w sieci telekomunikacyjnej tak utrwalonych treści, pod warunkiem że nastąpi to w sposób nieprowadzący do narzucenia ich odbioru osobom, które tego sobie nie życzą. Wprowadzenie do rozdziału XXV nowych przepisów, zawartych w art. 202a i art. 202b, dostosuje stan prawny do ujawnionych potrzeb przeciwdziałania tego rodzaju nowym, nagannym zachowaniom, godzącym w wolność seksualną i obyczajność, a z uwagi na swój charakter mogących ponadto stanowić dla ich sprawców dogodne narzędzie do ewentualnego dopuszczania się kolejnych przestępczych czynów na szkodę osoby pokrzywdzonej, jak choćby gróźb bezprawnych czy wymuszeń. Projekt przewiduje, że przepisy zawarte w art. 202a i art. 202b określać będą


19

trzy nowe umyślne typy przestępstw. W art. 202a § 1 kryminalizowane będzie zachowanie polegające na utrwaleniu treści pornograficznych z udziałem osoby, bez zgody tej osoby. Znamiona opisujące ten typ czynu, w szczególności znamię czynności wykonawczej ?utrwala? oraz znamię przedmiotowe ?treści pornograficzne? są tożsame do znamion występujących w obowiązujących przepisach Kodeksu karnego, m.in. w opisach czynów z art. 202 k.k., co powinno wykluczyć trudności ze stosowaniem nowych unormowań. Projektowany typ czynu będzie zagrożony karą pozbawienia wolności w wymiarze od 3 miesięcy do 5 lat, adekwatnym do abstrakcyjnie szacowanego stopnia społecznej szkodliwości objętej nim klasy zachowań. Przepis § 2 tego artykułu wprowadzi kryminalizację, z zagrożeniem karą pozbawienia wolności do lat 3, czynu polegającego na sprowadzeniu, przechowywaniu lub posiadaniu treści pornograficznych z udziałem osoby, która nie wyraziła zgody na utrwalanie. Znamiona strony przedmiotowej tego czynu, w szczególności czynności wykonawczej, pokrywać się więc będą z obecnie funkcjonującymi znamionami występku z art. 202 § 4a k.k. Art. 202b wprowadzi kryminalizację, z alternatywnym zagrożeniem grzywną, ograniczeniem wolności lub pozbawieniem wolności do lat 2, czynu polegającego na rozpowszechnianiu obrazu nagiej osoby bez jej zgody, utrwalonego z użyciem przemocy, przez nadużycie zaufania lub podstępem. Charakteryzujące sposób działania sprawcy znamiona ?użycia przemocy?, ?podstępu? oraz ?nadużycia zaufania? są znamionami o ugruntowanej wykładni, funkcjonującymi w opisach typów przestępstw określonych m.in. w art. 197 § 1 k.k. oraz art. 199 § 3 k.k. Wprowadzenie w art. 205 k.k. trybu ścigania przestępstwa z art. 202b na wniosek pokrzywdzonego, podobnie jak w przypadku innych wymienionych w tym przepisie przestępstw z rozdziału XXV Kodeksu karnego, jest wynikiem respektowania woli osoby pokrzywdzonej, która ma prawo zadecydować, czy życzy

20

sobie ścigania, z którym wiąże się, między innymi, groźba wtórnej wiktymizacji. Przepisy Kodeksu karnego penalizujące zniesławienie w ostatnich latach niejednokrotnie stawały się przedmiotem rozważań koncentrujących się wokół pytania, czy kształt obecnych rozwiązań normatywnych pozostaje w zgodzie z gwarantowaną przez art. 54 ust. 1 Konstytucji wolnością wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Stawiano również pytanie, czy przewidziana przez obowiązujące prawo prawnokarna płaszczyzna ochrony jest niezbędnym środkiem dla zabezpieczenia interesów osoby lub podmiotu dotkniętego skutkami zniesławiającej wypowiedzi. Problem konstytucyjności przepisów art. 212 § 1 i 2 k.k. kryminalizujących dwie postacie zniesławienia w sensie systemowym rozstrzygnięty został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2006 r., sygn. akt P 10/06 (Dz. U. Nr 202, poz. 1492). Wyrokiem tym Trybunał, po rozpoznaniu pytania prawnego przedstawionego przez jeden z sądów, orzekł, że: ?Art. 212 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ? Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) są zgodne z art. 14 i art. 54 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.? Zgodność z Konstytucją obowiązujących przepisów nie oznacza oczywiście, że demokratyczny ustawodawca nie jest uprawniony do ich zmiany lub uchylenia. Potrzeba taka w szczególności może się pojawić ? w wypadku unormowań prawa karnego ? w związku ze zmianą kryminalnopolitycznych uwarunkowań, stanowiących determinanty penalizacji określonej klasy zachowań, względnie z uwagi na opartą na traktowaniu prawa karnego jako środka polityki społecznej o charakterze ultima ratio ocenę zbędności sięgania po elementy represji karnej w sytuacji, w której dostateczny stopień ochrony efektywnie realizują instrumenty innych gałęzi prawa. Dekryminalizacja zniesławienia nie jest jednak w chwili obecnej uzasadniona żadnym ze wskazanych potencjalnych powodów. Nie wchodząc w tym zakresie w nazbyt dogłębne rozważania, warto przytoczyć podniesiony przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku pogląd, że: ?brak jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że ochrona dóbr osobistych na gruncie prawa cywilnego w obecnych warunkach funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości może być uznana

21

za równie skuteczną ochronę czci i dobrego imienia jak kryminalizacja zniesławienia?, przy równoczesnym zaakcentowaniu, iż: ?zniesławienie należy do takich działań, których skutki są w znacznym stopniu ?nieodwracalne?.

< >
pobierz plik
zamów dokument

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.