Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 23 z 54

Zasada wolności prasy zadeklarowana jest w art. 14 Konstytucji RP, natomiast w art. 54 ust. 1 Konstytucji zadeklarowana jest zasada wolności wyrażania poglądów oraz wolności w pozyskiwaniu i rozpowszechnianiu informacji. W egzekwowaniu tej odpowiedzialności należy ważyć właściwe relacje i proporcje między wolnością wyrażania poglądów z jednej strony, a ochroną czci i dobrego imienia z drugiej strony? (por. ?Kodeks karny Część szczególna? Komentarz, pod red. Andrzeja Wąska, tom I , str. 1089). Od wielu też lat międzynarodowe instytucje monitorujące przestrzeganie praw człowieka, w tym organy ONZ, zwracają uwagę na kontrowersje związane z zagrożeniem w polskim kodeksie karnym karą pozbawienia wolności przestępstw zniesławienia, szczególnie w odniesieniu do dziennikarzy. Postulowane jest pozostawienie wyłącznie cywilnoprawnej ochrony przed zniesławieniem. Stosowanie kary pozbawienia wolności wobec dziennikarzy za rzekome zniesławienia bywa praktyką prowadzącą do poważnych nadużyć w państwach powszechnie oskarżanych o łamanie praw człowieka. W tej sytuacji rezygnacja z pozbawienia wolności jako kary przewidzianej w polskim prawie za zniesławienie, jak też rezygnacja z typu kwalifikowanego, określonego w § 2 art. 212 k.k., może wywrzeć pozytywny skutek jako element oddziaływania społeczności międzynarodowej na państwa powszechnie oskarżane o łamanie praw człowieka, nadużywające instrumentów prawa karnego do tłumienia niezależności środków masowego przekazu. W sytuacji uchylenia typu kwalifikowanego w art. 212 § 2 k.k. popełnienie przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania stanie się wyłącznie okolicznością obciążającą sprawcę, uwzględnianą przy wymiarze kary i środków karnych, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 53 k.k. Projektowana rezygnacja z kwalifikowanego typu zniesławienia skutkuje zmianami oznaczenia dotychczasowych przepisów zawartych w § 3 i § 4 tego


24

artykułu, odnoszących się do orzekania nawiązki w związku ze skazaniem za zniesławienie oraz trybu ścigania takich czynów, które po dokonaniu nowelizacji tego artykułu będą zawarte, odpowiednio, w § 2 i §

3. Projekt przewiduje nowelizację art. 213 § 2 k.k., mającą na celu nie tylko dostosowanie jego treści do rezygnacji z kwalifikowanego typu przestępstwa zniesławienia, ale przede wszystkim uwzględnienie postulatów wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2008 r., sygn. akt SK 43/05. Mocą tego wyroku Trybunał m.in. orzekł, że art. 213 § 2 k.k. w zakresie odnoszącym się do przestępstwa z art. 212 § 2 k.k., w części obejmującej zwrot ?służący obronie społecznie uzasadnionego interesu?, gdy zarzut dotyczy postępowania osób pełniących funkcje publiczne, jest niezgodny z art. 14 oraz art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Jak wskazał Trybunał w uzasadnieniu wyroku, z chwilą jego wejścia w życie (co nastąpiło w dniu ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, tj. w dniu 26 maja 2008 r.) ?nastąpi zmiana (redukcja) znamion kontratypu przestępstwa zniesławienia za pomocą środków masowego komunikowania, w odniesieniu do sytuacji gdy zniesławienie dotyczy określonej kategorii podmiotów. Kategoria ta określona jest w sentencji wyroku za pomocą pojęcia konstytucyjnego, które jakkolwiek nie zostało przez ustrojodawcę zdefiniowane wprost, to jednak ma określone znaczenie normatywne, odczytane już w dotychczasowym dorobku orzeczniczym Trybunału z kontekstu, w jakim jest osadzone (por. wyrok z 11 maja 2007 r., sygn. K 2/07, OTK ZU nr 5/A/2007, poz. 48). Taka redakcja sentencji jest nie tylko dopuszczalna, ale i konieczna ze względu na to, że zakres niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu bezpośrednio kształtowany jest zakresem konstytucyjnego prawa do informacji (określonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji).? Należy podkreślić, że o ile treść wyroku Trybunału, w szczególności wyroku zakresowego, w sposób wiążący wyznacza zakres uchylenia lub zmiany normy dekodowanej z treści przepisu stanowiącego przedmiot oceny Trybunału, to jednak nie ogranicza ustawodawcy w możliwości dokonania dalej idących zmian ocenianych przepisów, nie ograniczających się jedynie do dostosowania ich brzmienia do wyroku

25

Trybunału. Z tych względów, jak również z uwagi na niezasadność wprowadzania dwóch odrębnych kontratypów, odnoszących się, w jednym wypadku ? do czynów zniesławiających osoby pełniące funkcje publiczne, w drugim zaś ? do czynów zniesławiających osoby nienależące do tej kategorii, projekt przewiduje generalną rezygnację ze znamienia kontratypu wyrażonego w dotychczasowej treści art. 213 § 2 k.k. sformułowaniem ?służący obronie społecznie uzasadnionego interesu?. Po dokonaniu projektowanej nowelizacji istota kontratypu oparta będzie na prawdziwości zarzutu, przy zachowaniu dotychczasowych ograniczeń w zakresie przeprowadzenia tzw. dowodu prawdy, wyłączających jego dopuszczalność w odniesieniu do zarzutów dotyczących życia prywatnego lub rodzinnego, za wyjątkiem sytuacji, gdy zarzut miał zapobiec niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka albo demoralizacji małoletniego. W art. 270 k.k. dla obu postaci materialnego fałszerstwa dokumentu (§ 1 i §

< >
pobierz plik
zamów dokument

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.