Logowanie

Projekty Ustaw

24.11.2008

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny wykonawczy, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw

Strona 29 z 54

W praktyce sprawdziły się obawy, że tryb ten będzie w większości stosowany do przestępstw, które dotychczas były załatwiane w postępowaniu nakazowym lub w drodze uwzględnienia wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 k.p.k. Obie te instytucje doskonale funkcjonują i znacząco ograniczają nakład pracy sędziów oraz wymiernie przyspieszają czas zakończenia sprawy merytorycznym rozstrzygnięciem (wniosek

37

prokuratora złożony na podstawie art. 335 k.p.k. rozpoznawany jest na posiedzeniu bez przeprowadzania postępowania dowodowego). Korzyści płynące ze stosowania tych instytucji są więc oczywiste i należy robić wszystko, aby je rozwijać. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stosowanie trybu przyspieszonego (z całą jego ?machiną? dyżurów, zatrzymań, doprowadzeń, wynagrodzeń adwokatów itp.) jest o wiele kosztowniejsze aniżeli orzekanie w postępowaniu nakazowym, czy na posiedzeniu w związku z wnioskiem prokuratora złożonym w oparciu o art. 335 k.p.k. Kolejne wątpliwości budziła obligatoryjność obrony, jako że wprowadzono ją z tego tylko powodu, że postępowanie toczy się w trybie przyspieszonym. Jak pokazała praktyka, kumuluje to ogromne koszty w skali całego kraju związane z wynagrodzeniem obrońców. Wynagrodzenie obrońcy, wyznaczonemu z urzędu, zasądzane jest od Skarbu Państwa. Wprawdzie oskarżony może być tymi kosztami obciążony, ale ich egzekucja od wielu lat utrzymuje się na bardzo niskim poziomie (pomijając już ponoszone przez Skarb Państwa dodatkowo koszty bezskutecznych egzekucji). Podnoszono też argument, że skoro postępowanie przyspieszone znajduje zastosowanie tylko do sprawcy ujętego na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub bezpośrednio potem, gdzie w efekcie problemem powinna być tylko kara a nie wina, to obrona obligatoryjna nie powinna mieć miejsca. W końcu za niecelowe uznano obligatoryjne zatrzymanie każdej osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa podlegającego rozpoznaniu w trybie przyspieszonym i doprowadzenie jej do sądu. Z uwagi na restrykcyjny termin 48 godzin na przeprowadzenie dochodzenia, do postępowania przyspieszonego kierowane są głównie sprawy o nieskomplikowanym charakterze dowodowym, które nie wymagają wykonania wielu czynności procesowych, w tym przede wszystkim ? kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Paradoksalnie, ta sytuacja powoduje faktyczne zmniejszenie ujawnialności tego typu przestępstw, co wprost związane jest z koniecznością sporządzenia przez policjantów ruchu drogowego dokumentacji związanej z zatrzymaniem i dalszego postępowania z zatrzymanym, a więc co najmniej czasowym opuszczeniem miejsca pełnienia służby


38

na drodze (co przed obowiązywaniem trybu przyspieszonego występowało znacznie rzadziej). Jednocześnie w ostatnich miesiącach rysuje się wyraźna tendencja spadkowa w zakresie liczby spraw kierowanych do postępowania przyspieszonego, związana z wyraźnym zmniejszeniem się liczby postępowań o przestępstwa określone w art. 178a k.k. I tak, o ile w miesiącach: kwiecień, maj i czerwiec ? 2007 r. postępowanie przyspieszone zakończono, odpowiednio, w 4657, 4242 oraz 3470 sprawach o przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności z art. 178a k.k., to już w miesiącach: październik, listopad i grudzień ? 2007 r., postępowanie w trybie przyspieszonym zakończono, odpowiednio, w 2795, 2180 i 1404 sprawach o te przestępstwa. Nie bez znaczenia pozostają też koszty związane z doprowadzaniem sprawcy do sądu. W przypadku prowadzenia dochodzenia w tego rodzaju sprawach w postępowaniu zwyczajnym, koszty te nie były ponoszone lub występowały w znacznie mniejszym zakresie (gdy istniała zasadność zastosowania środka zapobiegawczego). Z szacunków Komendy Głównej Policji wynika, że średni dodatkowy koszt Policji wynikający z jednego postępowania przyspieszonego wdrożonego wobec jednego sprawcy kształtuje się w wysokości około 600 złotych, z czego połowa to koszty ponoszone z tytułu umieszczenia tej osoby w policyjnych pomieszczeniach dla osób zatrzymanych. Projektowane zmiany polegają, w szczególności, na: ? określeniu trybu przyspieszonego lecz jako nie jako trybu szczególnego postępowania zatrzymania postępowania uproszczonego, ? rezygnacji z obligatoryjnego w każdym przypadku i przymusowego doprowadzenia sprawcy do sądu (możliwość wręczenia wezwania do stawiennictwa), ? wprowadzeniu możliwości zastosowania instytucji skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), zwyczajnego, trybu szczególnego

39

? dopuszczeniu możliwości prowadzenia rozprawy pod nieobecność oskarżonego, ? rezygnacji z obligatoryjnej obrony przed sądem.

Unormowanie przewidziane w projektowanym art. 538 § 3 k.p.k. ma na celu usunięcie luki w obowiązujących przepisach, wskutek której w wypadku uchylenia w postępowaniu kasacyjnym bądź wznowieniowym wyroku, mocą którego stosowano wobec skazanego instytucję probacyjną (warunkowe umorzenie postępowania lub warunkowe zawieszenie wykonania kary), a następnie ponownego orzeczenia wobec tej osoby takiego samego środka probacyjnego, okres wcześniej stosowanej próby nie podlega zaliczeniu na rzecz orzeczonego ponownym wyrokiem środka.

< >
pobierz plik
zamów dokument

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.