Logowanie

DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

Tytuł:

uchwała nr XV/128/12 Rady Gminy Nowa Wieś Wielka z dnia 9 lutego 2012r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2011 ? 2015.

Dziennik:Dziennik Urzędowy Wojewodztwa Kujawsko-Pomorskiego
Data ogłoszenia:2012-08-31
Organ wydający:Rada Gminy Nowa Wieś Wielka
Pozycja dziennika:Rok: 2012 nr 0 pozycja: 1730
Hasła:Kultura

DZIENNIK URZĘDOWY

WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Bydgoszcz, dnia 31 sierpnia 2012 r. Poz. 1730

UCHWAŁA Nr XV/128/12 RADY GMINY NOWA WIEŚ WIELKA z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2011-2015. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.1)) oraz art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.2)), po uzyskaniu opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uchwala się, co następuje: § 1. Przyjmuje się Program opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2011-2015, stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. § 2. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Przewodniczący Rady Gminy Jacek Kruszyna


15:37:22

Ewa Mes; Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki w Bydgoszcz

1)

z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203, Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457, z 2006 r. Nr 17, poz. 128 i Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974 i Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458 oraz z 2009 r. Nr 52, poz. 420 i Nr 157, poz. 1241 i z 2010 r. Nr 28, poz. 142 i 146, Nr 40, poz. 230 i Nr 106, poz. 675, Nr 117, poz. 679,Nr 134, poz. 777, Nr 21, poz. 113 i Nr 217, poz. 1281, 2) z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 238, poz. 2390, z 2006 r. Nr 50, poz. 362, Nr 126, poz. 875, z 2007 r. Nr 192, poz. 1394, z 2009 r. Nr 31, poz. 206 i Nr 97, poz. 804, z 2010 r., Nr 75 poz. 474 i Nr 130, poz. 871.

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?2?

Poz. 1730

GMINNY PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI GMINY NOWA WIEŚ WIELKA NA LATA 2011-2015 opracowany przez dr Agnieszkę Wysocką 2011 Spis treści 1. Wstęp 2. Podstawa prawna i uwarunkowania prawne opracowania Gminnego programu opieki nad zabytkami 2.1. Konstytucja Rzeczpospolitej 2.2. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami 2.3. Inne uregulowania prawne 3. Uwarunkowania zewnętrzne ochrony dziedzictwa kulturowego 3.1.Strategiczne cele polityki państwa w zakresie ochrony zabytków i opieki nad Zabytkami 3.1.1. Krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami 3.1.2. Narodowa strategia kultury na lata 2004-2013 i 2004-2020 3.1.3. Strategia rozwoju kraju na lata 2005-2015 3.1.4. Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 3.2. Relacje Gminnego programu opieki nad zabytkami z dokumentami wykonanymi na poziomie województwa 3.2.1. Strategia rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego 3.2.2. Plan zagospodarowania przestrzennego Województwa Kujawsko-Pomorskiego 3.2.3. Program ochrony dziedzictwa kulturowego Województwa Kujawsko-Pomorskiego 4. Uwarunkowania wewnętrzne ochrony dziedzictwa kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka 4.1. Strategia rozwoju Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2008-2015 4.2. Wieloletni plan inwestycyjny na lata 2007-2013 4.3. Lokalna strategia rozwoju Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania ?Trzy Doliny? na lata 2009-2015 4.4. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowa Wieś Wielka 4.5. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego 4.6. Opracowanie ekofizjograficzne dla terenu Gminy Nowa Wieś Wielka 4.7. Program ochrony środowiska dla Gminy Nowa Wieś Wielka wraz z planem gospodarki odpadami na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008-1011 5. Zasoby dziedzictwa i krajobrazu kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka 5.1. Charakterystyka Gminy Nowa Wieś Wielka 5.2. Zarys Historii Gminy Nowa Wieś Wielka 5.3. Ogólna charakterystyka zasobów dziedzictwa kulturalnego Gminy Nowa Wieś Wielka 5.3.1.Zabytki nieruchome 5.3.2. Pomnik Powstańców Wielkopolskich 5.3.3. Zabytki archeologiczne 5.4. Zabytki objęte prawnymi formami ochrony 5.4.1. Zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków 5.4.2. Tereny chronione w granicach Gminy Nowa Wieś Wielka 5.5. Zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków 5.5.1. Zabytki nieruchome ujęte w gminnej ewidencji zabytków 5.5.2. Nieczynne cmentarze na terenie Gminy Nowa Wieś Wielka 6. Szanse i zagrożenia dla środowiska kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka 7. Założenia programowe opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Wielka 7.1. Priorytety Gminnego programu opieki nad zabytkami 7.2. Kierunki działań związanych z opieką nad zabytkami oraz ochroną krajobrazu Kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka 8. Instrumentarium i monitorowanie realizacji Programu opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Wielka

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?3?

Poz. 1730

1. WSTĘP Historia regionu i zasoby jego dziedzictwa kulturowego stanowią o kształtowaniu się tożsamości narodowej i regionalnej wśród lokalnej społeczności. Poszanowanie tradycji historycznej, dorobku materialnego i duchowego poprzednich pokoleń przyczynia się niewątpliwie do rozwoju społecznego i gospodarczego gminy, a przez to do poprawy jakości życia jej mieszkańców. Coraz powszechniejsza jest świadomość potrzeby ratowania zabytkowych obiektów nie tylko jako śladów przeszłości zachowanych dla przyszłych pokoleń, ale także jako cennego składnika kultury współczesnej, generującego warunki i szanse promocji regionu i warunkującego jego rozwój. W celu zrównoważonego rozwoju i ładu przestrzennego regionu oraz powiązania ochrony zabytków z ochroną środowiska opracowano Gminny program opieki nad zabytkami. Został on przygotowany zgodnie z metodologią przyjętą w Poradniku metodycznym opracowanym przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie (Obecnie Narodowy Instytut Dziedzictwa) Przedmiotem opracowania Gminnego programu opieki nad zabytkami w latach 2011-2015 dla Gminy Nowa Wieś Wielka jest dziedzictwo kulturowe Gminy w jej granicach administracyjnych.


Celem stworzenia Programu jest sprecyzowanie zadań, jakie winny być realizowane w zakresie będącym przedmiotem Programu, to jest określenie na poziomie Gminy zasadniczych kierunków opieki nad zabytkami i metod ich realizacji dla poprawy stanu zachowania gminnego środowiska kulturowego, podniesienia lokalnej świadomości społecznej i promocji Gminy Nowa Wieś Wielka. Zadaniem Programu jest scharakteryzowanie pewnego stanu idealnego, do którego należy dążyć w zakresie opieki nad zabytkami. Spodziewanym efektem przy wykorzystaniu dóbr kultury będzie też, poza poprawą stanu środowiska kulturowego, także rozwój przedsiębiorczości oraz uwrażliwienie mieszkańców na potrzeby związane z utrzymaniem i ochroną środowiska kulturowego. Ochrona zabytków ma im zapewnić trwanie ?dum mundus durat? ? jak długo będzie istniał świat. 2. Podstawa prawna i uwarunkowania prawne opracowania gminnego programu opieki nad zabytkami 2.1. Podstawowe uwarunkowania prawne w zakresie opieki nad zabytkami zawiera Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 1997 roku. Art. 5. stanowi, że obowiązkiem państwa jest ochrona dziedzictwa narodowego: ?Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju?. Art. 6. ust 1 mówi o upowszechnianiu i równym dostępie do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju. Art. 86. wskazuje, że każdy obywatel jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. 2.2. Głównym aktem prawnym regulującym zasady ochrony zabytków i opieki nad zabytkami w Polsce jest Ustawa z dnia 23. lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zmianami). Określa ona ?przedmiot zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi, zasady tworzenia krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz finansowanie prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytkach, a także organizację organów ochrony zabytków? (Art. 3 określa zabytek jako: nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową). W rozumieniu tej Ustawy ochrona i opieka nad zabytkami podejmowana jest w celu: 1. Włączenia problemów ochrony zabytków do systemu zadań strategicznych, wynikających z koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju. 2. Uwzględnienia uwarunkowań ochrony zabytków, w tym krajobrazu kulturowego i dziedzictwa archeologicznego, łącznie z uwarunkowaniami ochrony przyrody i równowagi ekologicznej. 3. Zahamowania procesów degradacji zabytków i doprowadzenia do poprawy stanu ich zachowania. 4. Wyeksponowania poszczególnych zabytków oraz walorów krajobrazu kulturowego.

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?4?

Poz. 1730

5. Podejmowania działań zwiększających atrakcyjność zabytków dla potrzeb społecznych, turystycznych i edukacyjnych oraz wspierania inicjatyw sprzyjających wzrostowi środków finansowych na opiekę nad zabytkami. 6. Określenia warunków współpracy z właścicielami zabytków, eliminujących sytuacje konfliktowe związane z wykorzystaniem tych zabytków. 7. Podejmowania przedsięwzięć umożliwiających tworzenie miejsc pracy związanych z opieką nad zabytkami. Ustawa odróżnia ochronę zabytków, która ma być sprawowana przez organy państwowe, od opieki nad zabytkami, sprawowaną przez właścicieli i użytkowników zabytków. Ochrona zabytków polega w szczególności na: a. Zapewnieniu warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie. b. Zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków. c. Udaremnianiu niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. d. Przeciwdziałaniu kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę. e. Kontroli stanu zachowania i przeznaczenia zabytków. f. Uwzględnianiu zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska [Art. 4. Ustawy]. Z szeroko pojętego określenia znaczenia ochrony zabytków wynika, że obejmuje ona: a) formułowanie teorii i zasad konserwatorskich, b) prawodawstwo, c) czynności administracyjne, d) badania nad zastosowaniem nowych środków i metod konserwatorskich, e) badanie zabytków, f) współuczestnictwo w planowaniu gospodarczym i planowaniu przestrzennym, g) sporządzanie projektów technicznych, h) wykonywanie prac przy zabytkach, i) bieżące utrzymywanie zabytków i zapobieganie szkodliwym oddziaływaniom, j) upowszechnianie wiedzy o zabytkach, k) organizowanie i wypełnianie społecznej opieki nad zabytkami.


Opieka nad zabytkami polega w szczególności na zapewnieniu warunków: Naukowego badania i dokumentowania zabytku. Prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku. Zabezpieczenie i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury [Art. 5 Ustawy].

a. b. c. d. e.

Prace konserwatorskie to według Ustawy działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań [Art. 3, pkt 6]. Prace restauratorskie to działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeśli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części oraz dokumentowanie tych działań [Art. 3, pkt 7], Roboty budowlane to roboty w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku [Art. 3. pkt 8]. Dokument definiuje pojęcie zabytku: zabytek jest to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich część lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczna lub naukową [Art. 3]. Wyróżniono trzy grupy zabytków: zabytki nieruchome, zabytki ruchome i zabytki archeologiczne. Zabytki nieruchome to w szczególności: a. Krajobrazy kulturowe (przestrzeń historycznie ukształtowana w wyniku działalności człowieka, zawierająca wytwory cywilizacji oraz elementy przyrodnicze).

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?5?

Poz. 1730

b. Układy urbanistyczne, ruralistyczne i zespoły budowlane (przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg). c. Dzieła architektury i budownictwa. d. Dzieła budownictwa obronnego. a. Dzieła techniki, a zwłaszcza kopalnie, huty, elektrownie i inne zakłady przemysłowe. e. Cmentarze. f. Parki, ogrody i inne formy zaprojektowanej zieleni. g. Miejsca upamiętniające wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. Zabytki ruchome stanowią w szczególności: a. Dzieła sztuk plastycznych, rzemiosła artystycznego i sztuki użytkowej. b. Kolekcje stanowiące zbiory przedmiotów zgromadzonych i uporządkowanych według koncepcji osób, które tworzyły te kolekcje. c. Numizmaty oraz pamiątki historyczne, a zwłaszcza militaria, sztandary, pieczęcie, odznaki, medale i ordery. d. Wytwory techniki, a zwłaszcza urządzenia, środki transportu oraz maszyny i narzędzia świadczące o kulturze materialnej, charakterystyczne dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujące poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego. e. Materiały biblioteczne, o których mowa w art. 5 ustawy o bibliotekach z dnia 27 czerwca 1997 roku. f. Instrumenty muzyczne. g. Wytwory sztuki ludowej i rękodzieła oraz inne obiekty etnograficzne. h. Przedmioty upamiętniające wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. Zabytki archeologiczne to w szczególności: pozostałości terenowe pradziejowego i historycznego osadnictwa, cmentarzyska, kurhany, relikty działalności gospodarczej, religijnej i artystycznej.

a) b) c) d)

Ochronie i opiece podlegają też parki kulturowe utworzone przez Radę Gminy w celu ochrony krajobrazu kulturowego oraz zachowania wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej (Art. 16.1) Uchwała Rady Gminy określa nazwę parku kulturowego, jego granice, sposób ochrony, a także zakazy i ograniczenia. Wójt Gminy, w uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, sporządza plan ochrony parku kulturowego, który wymaga zatwierdzenia przez Radę Gminy. Dla obszarów, na których utworzono park kulturowy, sporządza się obowiązkowo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na terenie parku kulturowego lub jego części mogą być ustanowione zakazy i ograniczenia dotyczące: (Art. 17.1) a) prowadzenia robót budowlanych oraz działalności przemysłowej, rolniczej, hodowlanej, handlowej lub usługowej, b) zmiany sposobu korzystania z zabytków nieruchomych, c) umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych z ochroną parku kulturowego, z wyjątkiem znaków drogowych i znaków związanych z ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego (z zastrzeżeniem Art. 17. ust. 2), d) składowania lub magazynowania materiałów. Ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami uwzględnia się przy sporządzaniu i aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw, planów zagospodarowania przestrzennego województw, analiz i studiów z zakresu gospodarowania przestrzennego powiatu, strategii rozwoju gmin, studiów uwarunkowań i kierunków

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?6?

Poz. 1730

zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (Art. 18.1). W szczególności: a) uwzględnia się krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, b) określa się rozwiązania niezbędne do zapobiegania zagrożeniom dla zabytków, zapewnienia im ochrony przy realizacji inwestycji oraz przywracania zabytków do jak najlepszego stanu, c) ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniając opiekę nad zabytkami (Art. 18.2) W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia, innych zabytków nieruchomych objętych gminną ewidencją zabytków, parków kulturowych (Art. 19.1). Ustala się też, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające za zadanie ochronę zabytków znajdujących się na tym obszarze (Art. 19.3). Wszelkie projekty i zmiany w wymienionych wyżej dokumentach podlegają uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków (Art. 20). Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w Rozdziale 2. Art. 7 i 8 reguluje formy ochrony zabytków, którymi są: 1. Wpis do rejestru zabytków, znajdujący się w gestii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zabytek nieruchomy wpisuje się bądź z urzędu na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika gruntu, na którym znajduje się zabytek. Do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku. Na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków informacje o wpisie ujawnia się w księdze wieczystej. Zabytek ruchomy wpisuje się do rejestru na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków na wniosek właściciela zabytku ruchomego. Decyzję z urzędu o wpisie zabytku ruchomego do rejestru wojewódzki konserwator może wydać w przypadku uzasadnionej obawy zniszczenia, uszkodzenia lub nielegalnego wywiezienia zabytku za granicę. 2. Uznanie zabytku za pomnik historii (Prezydent RP na wniosek ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w drodze rozporządzenia, może uznać za pomnik historii zabytek nieruchomy wpisany do rejestru lub park kulturowy o szczególnej wartości dla kultury, określając jego granice). 3. Utworzenie parku kulturowego w celu ochrony krajobrazu kulturowego oraz zachowania wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej. 4. Ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację w zakresie lotniska użytku publicznego. 5. Wpis do gminnej ewidencji zabytków. Podstawą merytoryczną do sporządzenia programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty, gminy jest ewidencja zabytków w formie kart ewidencyjnych prowadzona przez Generalnego Konserwatora Zabytków na poziomie kraju, wojewódzkiego konserwatora zabytków na poziomie województwa i wójta w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych na poziomie gminy. Art. 89 Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ustala organy ochrony zabytków: a) minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje Generalny Konserwator Zabytków, który jest sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, b) wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Art. 87. Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 23. lipca 2003 roku stanowi, że: a) wójt sporządza na okres 4 lat gminny program opieki nad zabytkami,

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?7?

Poz. 1730

b) gminny program opieki nad zabytkami przyjmuje rada gminy po uzyskaniu opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków, c) gminny program opieki nad zabytkami ogłaszany jest w wojewódzkim dzienniku urzędowym, d) z realizacji gminnego programu opieki nad zabytkami wójt sporządza co 2 lata sprawozdanie, które przedstawia radzie gminy, Ponadto gmina ma obowiązek: a) uzgadniania projektów i zmian projektów zagospodarowania przestrzennego z wojewódzkim konserwatorem zabytków, b) przyjmowania zawiadomień o znalezieniu w trakcie prowadzenia robót budowlanych lub ziemnych przedmiotu, co do którego istnieje przypuszczenie, że jest on zabytkiem, oraz powiadomienie o tym fakcie wojewódzkiego konserwatora zabytków, c) sprawowania opieki nad zabytkami, w tym finansowania prac konserwatorskich i budowlanych przy zabytku, do którego gmina posiada tytuł prawny.

Na poziomie gminy ustawowy zakres ochrony zabytków i opieki nad zabytkami wyznaczony został w Ustawie o samorządzie gminnym z dnia 8. marca 1990 r. (Dz.U. Nr 142 z 2001, poz. 1591 z późn. zmianami) jako zadania własne gminy: ?Zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy [?] kultury, w tym [?] bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Pozostałe punkty Ustawy o samorządzie gminnym dotyczące ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, gminnych dróg, ulic, mostów, placów, organizacji ruchu drogowego ochrony środowiska, gospodarki wodnej, przyrody, turystyki, zieleni gminnej i zadrzewień, a także promocji gminy i współpracy z organizacjami pozarządowymi doprecyzowują zadania gminy i mogą mieścić w sobie rozległy zakres zagadnień związanych z szeroko pojętą ochrona zabytków oraz pozwalają na nawiązanie formalnej współpracy z organizacjami, mającymi zapisana w swym statucie opiekę nad zabytkami. 2.3. Przy konstruowaniu Gminnego programu opieki nad zabytkami należy uwzględnić inne uregulowania prawne, które znajdują się w wielu obowiązujących ustawach: a. Ustawa z dnia 27. marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zmianami). Poza ogólnymi uwagami o uwzględnieniu w planowaniu przestrzennym wymagań ?ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej? dokument precyzuje, co winno być uwzględnione podczas sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego: stan środowiska, w tym stan rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wielkość i jakość zasobów wodnych oraz wymogi środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, stan dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej. Precyzuje zasady wyznaczania obszarów chronionych poprzez określenie, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, granic stref ochrony konserwatorskiej. Przez krajobraz kulturowy rozumieć należy ?przestrzeń historycznie ukształtowaną w wyniku działalności człowieka, zawierającą wytwory cywilizacji oraz elementy przyrodnicze?. Dużym problemem jest indywidualne budownictwo mieszkaniowe dotyczące zabudowy uzupełniającej historyczną zabudowę lub powstającej na wydzielonych wśród historycznych siedlisk działkach. Wskazane jest opracowanie sztywnych zasad określających parametry zabudowy. b. Ustawa z dnia 16. kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880). Dokument precyzuje pojęcie ?terenów zieleni? oraz określa warunki zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów: ?usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków?. Ustawodawca wskazał wartości historyczne i kulturowe jako jeden z ważnych czynników przy tworzeniu parków krajobrazowych, zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, ustanawianiu pomników przyrody. c. Ustawa z dnia 27. kwietnia 2001 r. ? Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 25 z 2008 r., poz. 150). Art. 41. dokumentu stanowi, iż prognoza oddziaływania na środowisko powinna ?określać, analizować i oceniać przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe oraz pozytywne i negatywne na środowisko, a w tym w szczególności na [?] zabytki.

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?8?

Poz. 1730

d.

e.

f.

g.

h.

W przypadku odstąpienia od oceny oddziaływania na środowisko ustawa nakłada obowiązek sprawdzenia, czy decyzja o odstąpieniu uwzględnia obszary posiadające znaczenie dla dziedzictwa kulturowego i czy istnieje bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na zabytki wpisane do rejestru lub ewidencji zabytków. Ustawa określa zakres koniecznych działań dotyczących ochrony zabytku: ?ratownicze badania zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie robót budowlanych; program zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego; analiza i ocena możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie?. Ustawa z dnia 7. lipca 1994 r. ? Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118) w sposób szczególny traktuje zabytki podkreślając, że obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków, obiektów znajdujących się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków oraz obiektów nie wpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, remont i rozbiórkę, instalowanie tablic i urządzeń reklamowych. Ustawa z dnia 21. sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741). Określa, że jednym z celów publicznych jest opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki, precyzuje działania wymagające pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, są to: sprzedaż, zamiana, darowizna, oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa (wyjątek: nieruchomości we władaniu ANR) lub jednostek samorządu terytorialnego oraz wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych do spółek; podział nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Ustawa dopuszcza możliwość zobowiązania nabywcy nieruchomości gruntowej, oddawanej w wieczyste użytkowanie, lub w przypadku ustanowienia trwałego zarządu, do odbudowy lub remontu położonych na niej zabytkowych obiektów budowlanych. Dokument reguluje prawo pierwokupu przez gminę nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz ustala obniżki opłat za te nieruchomości. Ustawa z dnia 25. października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. Nr 13 z 2001 r. poz. 123). stanowi, iż ?prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Szeroko pojęta opieka nad zabytkami nie ogranicza się do bezpośrednich czynności przy zabytku, ale polega tez na gromadzeniu wiedzy o zabytkach, jej udostępnianiu poprzez, m.in. organizację wystaw, edukację społeczeństwa dotyczącą ochrony zabytków, uświadomienie istnienia odziedziczonych po dawnych mieszkańcach dóbr kultury, uwrażliwienie na wyjątkowy charakter tego dziedzictwa. Ustawa z dnia 24. kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. Nr 96 z 2003 r., poz. 873 z późn. zmianami). Według tej Ustawy sfera zadań publicznych obejmuje m.in. zadania w zakresie: podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, nauki, edukacji, oświaty i wychowania, kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji. Zasady ochrony zabytków znajdujących się w muzeach i w bibliotekach zostały określone w Ustawie z dnia 21. listopada 1996 r. o muzeach (Dz.U. Nr 5 z 1997 r., poz. 24 z późn. zmianami) oraz w Ustawie z dnia 27. czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. Nr 85, poz. 539 z późn. zmianami). Ochronę materiałów archiwalnych regulują przepisy Ustawy z dnia 14. lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. Nr 97 z 2006 r., poz. 673 z późn. zmianami). 3. Uwarunkowania zewnętrzne ochrony dziedzictwa kulturowego

3.1. Strategiczne cele polityki państwa w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Nowa Wieś jest zbieżny ze strategicznymi celami państwa w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami, wymienionymi w dokumentach: Krajowym programie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, Narodowej Strategii Rozwoju Kultury na lata

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

?9?

Poz. 1730

2004-2013, Uzupełnienia Narodowej Strategii Rozwoju Kultury na lata 2004-2020 (dokument wdrożeniowy: Narodowy Program Kultury ?Ochrona Zabytków i Dziedzictwa Kulturowego na lata 2004-2013). 3.1.1. Opracowanie Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami ustawowo należy do obowiązków ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego. Tezy Krajowego programu (zatwierdzone w maju 2004 r. przez Ministra Kultury, Waldemara Dąbrowskiego, opracowane przez zespół Rady Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury) określają cele i kierunki działań oraz zadania, które powinny być podjęte w szczególności przez organy i jednostki administracji publicznej w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz wyznaczają zasady ochrony konserwatorskiej. Celem jest wzmocnienie ochrony i opieki nad istotną, materialną częścią dziedzictwa kulturowego oraz poprawa stanu zabytków w Polsce, a także stworzenie wykładni porządkującej sferę ochrony poprzez: a) zasadę ?primum non nocere? (po pierwsze nie szkodzić), b) zasadę maksymalnego poszanowania oryginalnej substancji zabytku i wszystkich jego wartości (materialnych i niematerialnych), c) zasadę minimalnej niezbędnej ingerencji (powstrzymywania się od działań niekoniecznych), d) zasadę, zgodnie z którą należy usuwać to (i tylko to), co na oryginał działa niszcząco, e) zasadę czytelności i odróżnialności ingerencji, f) zasadę odwracalności metod i materiałów, g) zasadę wykonywania wszelkich prac zgodnie z najlepszą wiedzą i na najwyższym poziomie. Zasady te powinny obowiązywać konserwatorów, architektów, urbanistów, pracowników urzędów konserwatorskich, pracowników samorządowych, zwłaszcza w zakresie opiniowania i przyznawania środków na realizację programów i projektów dotyczących ochrony zabytków, a także właścicieli i użytkowników obiektów zabytkowych.

W tezach do Krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami zawarto następujące cele działań: 1. W zakresie uwarunkowań ochrony i opieki nad zabytkami: a) ocena stanu krajowego zasobu zabytków nieruchomych, określenie kategorii i stopnia zagrożeń, b) pełna ocena stanu krajowego zasobu zabytków ruchomych, określenie kategorii i stopnia zagrożeń, c) pełna ocena stanu krajowego zasobu dziedzictwa archeologicznego, określenie kategorii i stopnia zagrożeń oraz wyznaczenie stref o szczególnym zagrożeniu dla zabytków archeologicznych, d) objęcie skuteczna i zorganizowaną ochroną przynajmniej najcenniejszych zabytków techniki, e) pełna ocena stanu krajowego zasobu pomników historii i obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa, określenie kategorii i stopnia zagrożeń, f) ocena stanu służb i możliwości wypełniania całokształtu zadań związanych z ochroną i opieką nad zabytkami, g) ocena stanu i stopnia objęcia opieką zabytków w poszczególnych kategoriach, doskonalenie i rozwijanie oraz podnoszenie efektywności i skuteczności instytucjonalnej i społecznej ochrony i opieki nad zabytkami, h) udoskonalenie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami. 2. W zakresie działań o charakterze systemowym: a) powiązanie ochrony zabytków z polityką ekologiczną, ochrony przyrody, architektoniczną i przestrzenną, celną i polityką bezpieczeństwa państwa, realizacja powszechnych tendencji europejskich i światowych do rozszerzenia pola ochrony na całe dziedzictwo kulturowe obejmujące dobra kultury i natury, b) przygotowanie strategii ochrony dziedzictwa kulturowego wytyczającej główne założenia koncepcji ochrony w Polsce, wprowadzenie jej do polityk sektorowych we wszystkich dziedzinach i na wszystkich poziomach zarządzania i gospodarowania. 3. W zakresie systemu finansowania: stworzenie sprawnego systemu finansowania opieki i ochrony konserwatorskiej. 4. W zakresie dokumentowania, monitorowania i standaryzacji metod działania:

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 10 ?

Poz. 1730

a) tworzenie systemu i stale aktualizowanych elektronicznych baz informacji o zasobach i stanie zabytków w Polsce i ich dokumentacji, stworzenie warunków do realizacji ustawowego obowiązku dokumentowania wszystkich prac, przy wszystkich grupach i typach obiektów zabytkowych, b) gromadzenie stale aktualizowanej wiedzy o stanie zachowania, postępach i wynikach prac konserwatorskich i restauratorskich, zagrożeniach, prawidłowościach zarządzania i bezpieczeństwie użytkowania obiektów zabytkowych oraz o innych formach ochrony dziedzictwa, c) wypracowanie i wprowadzenie szczegółowych zasad ochrony dziedzictwa w planach zagospodarowania przestrzennego, wprowadzenie standardów zagospodarowania i estetyki zabytkowych przestrzeni publicznych. 5. W zakresie kształcenia i edukacji: a) utrzymanie i doskonalenie dotychczas wypracowanego systemu kształcenia w dziedzinie konserwacji i ochrony, zorganizowanie systemu podnoszenia kwalifikacji w każdej grupie zawodowej pracującej na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego, b) kształcenie społeczeństwa w duchu poszanowania dla autentyzmu oraz wartości materialnych i niematerialnych wspólnego, wielokulturowego dziedzictwa, budowanie klimatu społecznego zrozumienia i akceptacji dla idei ochrony i dawności zabytków odczytywanych jako źródło tożsamości, wiedzy i dumy z przeszłości, tradycji, wiedzy o sposobie życia i pracy przodków, c) upowszechnianie wśród właścicieli i użytkowników obiektów zabytkowych znajomości zasad konserwatorskich, zasad etyki i profilaktyki konserwatorskiej, tworzenie mechanizmów ekonomicznych sprzyjających prawidłowemu traktowaniu obiektów zabytkowych. 6. W zakresie współpracy międzynarodowej: a) wzmocnienie obecności Polski w światowym i europejskim środowisku działającym na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i promocja polskich osiągnięć w tej dziedzinie, b) oparcie działań na pojęciu wspólnego dziedzictwa kultury ludzkości, troska o ochronę polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą. Prace nad programem krajowym nie zostały jeszcze ukończone, dostępne publicznie są powyższe tezy. 3.1.2. Narodowa Strategia Rozwoju Kultury na lata 2004-2013 określa cele, priorytety oraz sposoby finansowania zadań z obszaru kultury. Przyjęta przez Radę Ministrów 21. września rozwinięta została w 2005 roku przez przygotowane przez Ministerstwo Kultury Uzupełnienie Narodowej Strategii Rozwoju Kultury na lata 2004-2020. Wyznacza ramy dla nowoczesnego mecenatu państwa w sferze kultury, jako partnera dla jednostek samorządu terytorialnego, i nowocześnie pojmowanej polityki kulturalnej państwa w warunkach gospodarki rynkowej. Obejmuje wszystkie sfery i zagadnienia funkcjonowania kultury, w tym dziedzictwo kulturowe: Ochrona zabytków i dziedzictwa kulturowego, traktując je w sposób systemowy.

Choć Narodowa Strategia została stworzona centralnie dla obszaru całej Polski, to jednak zawiera wytyczne do konstruowania programów m.in. na szczeblu gminnym. Instrumentem realizacji założonych celów jest dokument wdrożeniowy: Narodowy Program Kultury ?Ochrona Zabytków i Dziedzictwa Kulturowego na lata 2004-2013?, określa on nową filozofię działań wobec dziedzictwa kulturowego, wzbogacając go ekonomicznymi mechanizmami wzmacniającymi skuteczność ochrony dóbr kultury. Ochrona dziedzictwa kulturowego powinna zasadzać się na mądrym zarządzaniu funkcją obiektów zabytkowych i zmieniającym się ich potencjałem oraz funkcjonować w drodze poszukiwania kompromisu między koniecznością zachowania substancji zabytkowej a nieuchronnymi zmianami w uwarunkowaniach jej istnienia. Cele cząstkowe Programu, wyznaczające jednocześnie cele operacyjne to: a) poprawa warunków instytucjonalnych, prawnych i organizacyjnych w sferze dokumentacji i ochrony zabytków, b) kompleksowa rewaloryzacja zabytków i ich adaptacja na cele kulturalne, turystyczne, edukacyjne, rekreacyjne i inne cele społeczne, c) zwiększenie roli zabytków w rozwoju turystyki i przedsiębiorczości poprzez tworzenie zintegrowanych narodowych produktów turystycznych,

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 11 ?

Poz. 1730

d) promocja polskiego dziedzictwa kulturowego w Polsce i za granicą, w szczególności za pomocą narzędzi społeczeństwa informacyjnego, e) rozwój zasobów ludzkich oraz podnoszenie świadomości społecznej w sferze ochrony dziedzictwa kulturowego, f) tworzenie warunków dla rozwoju i ochrony dziedzictwa kultury ludowej, g) zabezpieczenie zabytków przed nielegalnym wywozem za granicę. W programie tym określono dwa priorytety i pięć działań: Priorytet 1. Aktywne zarządzanie zasobem stanowiącym materialne dziedzictwo kulturowe; działanie: - wzmocnienie ośrodków dokumentacji zabytków oraz budowa nowoczesnych rozwiązań organizacyjno-finansowych w sferze ochrony zabytków (poprawa warunków instytucjonalnych, prawnych i organizacyjnych w sferze dokumentacji i ochrony zabytków, zrównoważone ?urynkowienie zabytków?, wykształcenie zachęt dla przedsiębiorstw i osób fizycznych do inwestowania w zabytki), - kompleksowa rewaloryzacja zabytków i ich adaptacja na cele kulturalne, turystyczne, edukacyjne, rekreacyjne i inne cele społeczne (formułowanie projektów rewaloryzacji zabytków i ich adaptacji na cele społeczne, projekty muszą posiadać znaczący wpływ ekonomiczny na rozwój regionalny, w tym przyczyniać się do wzrostu dochodu i zwiększać ilość miejsc pracy), - zwiększenie roli zabytków w rozwoju turystyki i przedsiębiorczości poprzez tworzenie zintegrowanych narodowych produktów turystycznych. Priorytet 2. Edukacja i administracja na rzecz dziedzictwa kulturowego; działanie: - rozwój zasobów ludzkich oraz podnoszenie świadomości społecznej w sferze ochrony dziedzictwa kulturowego, - ochrona i zachowanie dziedzictwa kulturowego przed nielegalnym wywozem, wwozem i przewozem przez granice. 3.1.3. Nadrzędnym, wieloletnim dokumentem strategicznym określającym cele i priorytety rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, stanowiącym odniesienie dla innych strategii i programów rządowych i opracowywanych przez jednostki samorządu terytorialnego jest Strategia Rozwoju Kraju 2005-2015 (opracowana przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego), w której zwrócono uwagę na potrzebę połączenia walorów środowiska naturalnego z potencjałem kulturowym regionu: ?Polska posiada bogate zasoby dziedzictwa kulturowego, które są jednym z głównych elementów wpływających na korzystny wizerunek kraju w Europie i w świecie oraz atutem w procesie definiowania miejsca i pozycji Polski w Unii Europejskiej?. 3.1.4. Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (aktualizacja Koncepcji Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju z 2000 r.) określa, że w celu zrównoważonego rozwoju kraju niezbędne są wymagania z zakresu ochrony środowiska i zabytków, z uwzględnieniem obszarów podlegających ochronie. 3.2. Relacje gminnego programu opieki nad zabytkami z dokumentami wykonanymi na poziomie województwa Przedmiotem Programu Opieki nad Zabytkami Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2009-2012 jest określenie opieki nad zabytkami w oparciu o istniejące struktury samorządowe, nakreślenie kierunków działań, metod ich realizacji oraz rozeznanie potencjalnych źródeł finansowania, celem opracowania jest zespół działań konserwatorskich i rewitalizacyjnych oraz podniesienie lokalnej świadomości społecznej i zwiększenie poczucia ?lokalności? jako wyróżnika wzmacniającego więzi społeczne. 3.2.1. Strategia rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego do 2020 r., przyjęta przez Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego 12. grudnia 2005 r., spójna z planem zagospodarowania przestrzennego województwa kujawsko-pomorskiego. Realizacja tego planu winna spowodować wzrost potencjału ekonomicznego regionu, unowocześnienie jego struktury funkcjonalno-przestrzennej, poprawę poziomu życia mieszkańców i zapewnić przewagę w międzynarodowej konkurencji przy respektowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Tematyka dotycząca dziedzictwa kulturowego sformułowana została w priorytetowym

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 12 ?

Poz. 1730

obszarze działań: 2. Unowocześnienie struktury funkcjonalno-przestrzennej regionu, Promocja dziedzictwa kulturowego (2.5), Zachowanie dziedzictwa kulturowego (2.5.1), Adaptacja dziedzictwa kulturowego do współczesnych potrzeb społecznych (2.5.2). 3.2.2. Plan zagospodarowania przestrzennego Województwa Kujawsko-Pomorskiego zatwierdzony przez Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego 26. czerwca 2003 r. W zakresie dziedzictwa kulturowego Plan zagospodarowania przestrzennego wymaga przestrzegania następujących zasad: - zachowania dziedzictwa kulturowego w stanie umożliwiającym jego przetrwanie dla przyszłych pokoleń, - harmonijnego kształtowania krajobrazu kulturowego, będącego przekształconym przez człowieka naturalnym otoczeniem, w którym zapisane są elementy kultury materialnej i duchowej, - dbałości o integralność zabytkowych struktur urbanistycznych i ruralistycznych. Podstawowym narzędziem prawnej ochrony i opieki nad zabytkami jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, obok rejestru, utworzenia parku kulturowego i uznania zabytku za pomnik historii. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego powinny być opracowane i uchwalone dla obszarów i układów przestrzennych na podstawie Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (z 27. marca 2003 r.) oraz na podstawie rozporządzeń Ministra Infrastruktury: - w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy, - w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego sporządzane są w oparciu o ewidencję zabytków. Formą ochrony zewidencjonowanych obiektów ujętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są strefy ochrony konserwatorskiej, mające utrzymać prawidłowy ład przestrzenny na obszarze historycznych układów przestrzennych, w tym urbanistycznych, ruralistycznych i każdego innego rodzaju. Etapy tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: - uwzględnienie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miast i gmin zawierające uwarunkowania wynikające ze stanu dziedzictwa kulturowego i zabytków, - składanie opinii i wniosków do zawiadomienia o sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, po podjęciu przez Radę Gminy Uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, - uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być zgodny z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miast i gmin, w przeciwnym razie, Uchwala Rady Gminy nie jest ważna. 3.2.3. Program ochrony dziedzictwa kulturowego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2009-2012 postuluje następujące działania: - sformułowanie jednolitych kryteriów przyznawania środków finansowych na prace i dokumentacje konserwatorskie i architektoniczne, rewitalizację obszarową i inne działania z zakresu ochrony i promocje dziedzictwa kulturowego, - stworzenie mechanizmów zachęcających do podejmowania prac konserwatorskich i działań rewitalizacyjnych przy obiektach i obszarach zabytkowych, - wprowadzenie bezwzględnego nakazu prowadzenia nadzoru archeologicznego w trakcie budowy infrastruktury drogowej, finansowanej ze środków pochodzących z Regionalnego Programu Operacyjnego oraz innych źródeł przekazywanych gminom przez samorząd wojewódzki, - przystąpienie do budowy kujawsko-pomorskiego portalu dziedzictwa kulturowego jako komplementarnego źródła informacji na temat dziedzictwa kulturowego regionu oraz jego ochrony,

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 13 ?

Poz. 1730

- opracowanie i wdrażanie do realizacji programu o roboczym tytule ?Kujawsko-pomorskie muzeum otwarte, polegającego na digitalizacji i prezentowaniu w sieci w postaci wirtualnych galerii najcenniejszych zabytków ruchomych będących w posiadaniu muzeów, archiwów, bibliotek i innych instytucji na terenie województwa, - stworzenie pilotażowego programu dla gmin w celu utworzenia w oparciu o istniejące struktury (m.in. gminne ośrodki kultury, izby regionalne w szkołach) ośrodków gromadzących i popularyzujących informacje i materiały związane z dziedzictwem kulturowym na poziomie gmin w celu podniesienia świadomości społeczności lokalnych, upowszechniania wiedzy, ułatwienia dostępu do informacji oraz kształtowania tożsamości regionalnej, - wytypowanie obiektów cennych kulturowo o uregulowanym statusie własnościowym, mogących stać się, po odpowiedniej adaptacji, siedzibami instytucji społecznych związanych z nauką, kulturą, sztuką i edukacją, - stworzenie mechanizmów mających wspierać finansowo i organizacyjnie istniejące i tworzone parki kulturowe, zwłaszcza w zakresie koordynacji strategii funkcjonowania parków kulturowych na terenie województwa oraz promocji parków, - zlecenie wykonania etapowego studium historyczno-konserwatorskiego najcenniejszych obiektów modernistycznych (powstałych w latach 1918-1939) znajdujących się na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, - wspieranie tworzenia i upowszechnianie w procesie nauczania ścieżek dydaktycznych związanych z dziedzictwem kulturowym regionu, - organizacja pod patronatem Marszałka województwa kujawsko-pomorskiego wieloetapowego konkursu drużynowego szkół na temat wiedzy o dziedzictwie kulturowym i ochronie i opiece nad zabytkami regionu, - uporządkowanie problematyki szlaków kulturowych na terenie województwa.

4. Uwarunkowania wewnętrzne ochrony dziedzictwa kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka Relacje Gminnego programu Opieki nad Zabytkami z dokumentami wykonanymi na poziomie Gminy Gminny program opieki nad zabytkami gminy Nowa Wieś Wielka 2011-2015 jest zgodny z a) dokumentami gminnymi o charakterze strategicznym: - Strategią rozwoju Gminy Nowa Wieś Wielka 2008-2015, - Wieloletnim planem inwestycyjnym Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2007-2013, - Lokalną strategią rozwoju Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania ?TRZY DOLINY? na lata 2009-2015, b) dokumentami wyznaczającymi kierunki polityki przestrzennej gminy: - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Nowa Wieś Wielka, - Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - Opracowaniem ekofizjograficznym dla terenu Gminy Nowa Wieś Wielka, - Programem ochrony środowiska. 4.1. Strategia rozwoju Gminy Nowa Wieś Wielka 2008-2015, opracowana została zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju (w oparciu o ustawę z dnia 6. grudnia 2006 r: Dz.U. Nr 227, poz. 1658), została przyjęta Uchwałą Nr XVIII/160/08 Rady gminy Nowa Wieś Wielka z dnia 25. marca 2008 roku. Strategia jest zasadniczym instrumentem realizacji polityki regionalnej na poziomie lokalnym. Zakres Strategii obejmuje m. in., komplementarną z dokumentami na poziomie kraju, województwa i powiatu wizję, misję cele i zadania strategiczne rozwoju gminy, listę propozycji projektowych wraz z opisem programów operacyjnych, priorytetów, celów i zadań strategicznych, potencjalnych źródeł finansowania, określenie systemu monitorowania realizacji Strategii. Sformułowano trzy priorytety rozwoju uwzględniające kierunki działań Gminy. W sferze kultury to: I. Rozwój lokalnej gospodarki. Cel 2: rozwój turystyki (wyznaczanie nowych szlaków turystycznych, tras rowerowych, ciągów spacerowych, wspieranie przedsięwzięć turystyczno-rekreacyjnych,

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 14 ?

Poz. 1730

rozbudowa oferty kulturalnej, sportowej i rekreacyjnej Gminy, rozwój infrastruktury turystycznej nad Jeziorem Jezuickim, rozwój infrastruktury turystycznej wykorzystującej walory przyrodniczokrajobrazowe Gminy); Cel 3: promocja Gminy, poszukiwanie partnerów i inwestorów zewnętrznych (oferta turystyczna w Internecie); Cel 4: rozwój sieci osadniczej oraz wspieranie działań w zakresie poprawy jakości życia mieszkańców (poprawa estetyki na terenie Gminy, odnowa centrów wsi). II. Restrukturyzacja i unowocześnienie struktury funkcjonalno-przestrzennej. Cel 1: budowa i modernizacja infrastruktury komunikacyjnej i modernizacja układu drogowego (rozwój układu ścieżek rowerowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą). III. Modernizacja infrastruktury społecznej, administracyjnej, edukacyjnej i kulturalnej Gminy. Cel 1: rozwój systemu edukacji (wspieranie różnorodnych form kształcenia, wzbogacanie oferty szkoleniowej, rozwijanie różnorodnych form kształcenia dorosłych, poprawa efektywności kształcenia), Cel 2: rozwój infrastruktury społecznej na terenie Gminy (tworzenie warunków rozwoju infrastruktury społecznej, kultury i edukacji); Cel 3: promowanie postaw obywatelskich (wspieranie aktywności społecznej mieszkańców). 4.2. Wieloletni plan inwestycyjny Gminy Nowa Wieś Wielka na lata 2007-2013. Opracowany w celu planowego zarządzania Gminą w zakresie realizacji zadań inwestycyjnych i pomocy w pozyskaniu środków unijnych. W ramach tego planu przewidziano m. in. powołanie Towarzystwa Na Rzecz Rozwoju Nowej Wsi Wielkiej, kultywowanie historii Miejscowości i Gminy, powołanie Stowarzyszenia przyjaciół Dobromierza, rozbudowa Gminnego Ośrodka Kultury, budowa świetlicy wiejskiej-Kolankowo, oznakowania istniejących szlaków turystycznych, budowa ścieżek rowerowych, zagospodarowanie terenów wokół Jeziora Jezuickiego, odrestaurowanie pomnika Powstańców Wielkopolskich. W Wieloletnim Planie Inwestycyjnym umieszczono hierarchicznie zadania priorytetowe i uzupełniające, modyfikowane w miarę zmieniających się potrzeb. Wiąże się z tym kompleksowe planowanie w zakresie polityki środków finansowych i przygotowanie wiarygodnych prognoz finansowych. 4.3. Lokalna strategia rozwoju. Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania ?TRZY DOLINY? na lata 2009-2015. W skład Lokalnej Grupy Działania należy siedem gmin: gmina wiejska Białe Błota, gmina wiejska Dobrcz, gmina miejsko-wiejska Koronowo, gmina wiejska Nowa Wieś Wielka, gmina wiejska Osielsko, gmina wiejska Sicienko, gmina miejsko-wiejska Solec Kujawski. Granica obszaru Lokalnej Grupy Działania przebiega zgodnie z granicami administracyjnymi Gmin wchodzących w jej skład. Obszar Lokalnej Grupy Działania leży na styku krain geomorfologicznych: Kotliny ToruńskoBydgoskiej, Doliny Fordońskiej, Doliny Noteci, Doliny Brdy, Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego. Bogactwem obszaru ?Trzech Dolin? jest jego położenie w dolinach Wisły, Brdy i Noteci, atrakcyjność pod względem rekreacji i turystyki (urozmaicona rzeźba terenu, zalesienie, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu), potencjał kulturowy.

Wśród priorytetowych obszarów działań strategicznych jest zachowanie dziedzictwa kulturowego, adaptacja dziedzictwa kulturowego do współczesnych potrzeb społecznych, rewaloryzacja środowiska przyrodniczego, promocja walorów i produktów turystycznych, rozwój sektora usług turystycznych. 4.4. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Nowa Wieś Wielka nie jest aktem prawa miejscowego (nie jest podstawą do wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), ale jest podstawowym aktem planistycznym określającym politykę przestrzenną i kierunki zagospodarowania przestrzennego Gminy. Studium uwzględnia ustalenia przestrzenne zawarte w Strategii rozwoju Gminy (także w planie zagospodarowania przestrzennego województwa, strategii rozwoju województwa oraz zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju). Studium wraz materiałem graficznym (w skali 1:25000) oraz rozstrzygnięciem o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych w ramach wyłożenia projektu Studium do publicznego wglądu uchwalono 5. Października 2010 r. (Uchwała nr XLI/10). Zasadniczym celem Studium jest prowadzenie wewnątrz Gminy spójnej polityki przestrzennej powiązanej z rozwojem gospodarczym i społecznym. Studium jest aktem koordynującym politykę przestrzenną organów Gminy i jest podstawą:

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 15 ?

Poz. 1730

- podejmowania uchwał o przystąpieniu do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, - planowania i realizacji zadań własnych Gminy związanych z zagospodarowaniem przestrzennym, - wewnętrznej kontroli uchwał o miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod kątem ich zgodności z polityką zawartą w Studium, - posługiwania się przepisami ustaw odrębnych, które mając swój aspekt przestrzenny na obszarze Gminy wpływają na ustalenia Studium i wiążą organy Gminy w postępowaniu administracyjnym, - podejmowania działań związanych z obejmowaniem ochroną najbardziej cennych i wartościowych obszarów i obiektów w Gminie, - planowania prac kartograficznych umożliwiających sprawną działalność planistyczną i administracyjną. Poprzez określenie kierunków rozwoju przestrzennego Gminy Studium pozwala na świadome prowadzenie gospodarki gruntami i planowanie inwestycji o znaczeniu lokalnym, wskazuje na potencjał rozwoju przestrzennego Gminy, możliwości zagospodarowania nowych terenów lub stopnia przekształceń istniejącego zagospodarowania. Jest ofertą promocyjną Gminy. Ze względu na walory turystyczne (proponowaną rozbudowę istniejącej bazy noclegowej, szlaki turystyczne piesze i rowerowe), walory krajobrazu kulturowego i przyrodniczego Gmina Nowa Wieś Wielka ma znaczny potencjał dla rozwoju turystyki - funkcjonalna strefa rekreacyjna A i C oraz E. Jako główne cele rozwoju Gminy przyjęto ?rozwój mieszkalnictwa i działalności gospodarczej, przy ochronie, przed zabudową zwartych połaci gruntów rolnych?. 4.5. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Są aktem planowania przestrzennego, w którym wiążące są ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Miejscowe Plany uchwala Rada Gminy zgodnie z obowiązującym prawem wg następujących ustaleń (obowiązek publikacji uchwały w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy): a. Stwierdzenie zgodności ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Nowa Wieś Wielka. b. Określenie granicy planu (w tym strefy ?W? ochrony archeologicznej). c. Ustalenie dotyczące przeznaczenia terenu. d. Ustalenie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. e. Ustalenie dotyczące zasad ochrony środowiska. f. Ustalenie dotyczące zasad ochrony dziedzictwa kulturowego. g. Ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy. h. Ustalenia dotyczące zasad podziału nieruchomości na działki budowlane. i. Ustalenia dotyczące zasad budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. j. Ustalenia dotyczące stawek z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Miejscowe plany są kluczowe z punktu widzenia inwestorów, właścicieli działek oraz działań w zakresie ochrony dziedzictwa kultury. 4.6. Opracowanie ekofizjograficzne dla terenu Gminy Nowa Wieś Wielka Sporządzone zostało na potrzeby Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy oraz Planu zagospodarowania przestrzennego Gminy. Obejmuje on charakterystykę środowiska Gminy (rzeźbę terenu, klimat, budowę geologiczną gleby wody podziemne i powierzchniowe, biocenozy).ochronę prawną zasobów przyrodniczych i walorów krajobrazowych Gminy (obszary krajobrazu chronionego, pomniki przyrody, rezerwaty przyrody użytki ekologiczne), stan funkcjonowania środowiska (źródła zagrożeń),ocenę zgodności dotychczasowego użytkowania i zagospodarowania obszaru z cechami i uwarunkowaniami przyrodniczymi (w tym zagospodarowanie turystyczne), przydatność terenu do rozwoju poszczególnych funkcji użytkowych Gminy (w tym funkcja rekreacyjno-wypoczynkowa, tereny, których użytkowanie i zagospodarowanie powinno być podporządkowane potrzebom środowiska przyrodniczego Gminy). 4.7. Program ochrony środowiska dla Gminy Nowa Wieś Wielka wraz z planem gospodarki odpadami na lata 2004-2007 z perspektywą na lata 2008-1011.

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 16 ?

Poz. 1730

Program jest podstawą działań Gminy w zakresie polityki ekologicznej i tworzenia innych programów branżowych, zawiera ocenę aktualnego stanu środowiska oraz jego zagrożenia w Gminie, określa infrastrukturę ochrony środowiska. Program gminny ochrony środowiska identyfikuje się z programem wojewódzkim i powiatowym ochrony środowiska. 5. Zasoby dziedzictwa i krajobrazu kulturowego Gminy Nowa Wieś Wielka 5.1. Charakterystyka Gminy Nowa Wieś Wielka Nowa Wieś Wielka to gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie bydgoskim z siedzibą w Nowej Wsi Wielkiej, w odległości ok. 20 km na południe od Bydgoszczy, o powierzchni 148,5 km2, 14847 ha (lasy: 9352 ha, grunty orne: 2003 ha, użytki zielone: 2110 ha). Z uwagi na niewielki udział powierzchni gruntów rolnych w ogólnej powierzchni Gminy i przewagi gleb niskiej jakości Gmina posiada mało korzystne warunki rozwoju rolnictwa, natomiast jest obszarem o wysokiej aktywności gospodarczej (14 podmiotów gospodarki narodowej w sektorze publicznym i 828 podmiotów w sektorze prywatnym). Wg stanu na dzień 5. stycznia 2011 roku Gminę zamieszkiwało 8876 osób (4549 kobiet i 4327 mężczyzn). Graniczy z gminami: Białe Błota, Łabiszyn, Rojewo, Solec Kujawski, Złotniki Kujawskie. W granicach Gminy znajduje się 15 sołectw: Brzoza, Dąbrowa Wielka, Dobromierz, Dziemionna, Jakubowo, Januszkowo, Kobylarnia, Kolankowo, Leszyce, Nowa Wieś Wielka, Nowa Wioska, Olimpin, Prądocin, Nowe Smolno, Tarkowo Dolne, oraz miejscowości bez statusu sołectwa: Chmielniki, Emilianowo, Piecki. Największe miejscowości to Brzoza i Nowa Wieś Wielka, pełniące funkcję lokalnych centrów ze względu na lokalizacje instytucji publicznych, usług oraz największą liczbę mieszkańców. Gmina Nowa Wieś Wielka leży w południowej części mezoregionu Kotliny Toruńskiej, będącej częścią składową Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej. Są to w całości obszary związane bezpośrednio z Doliną Noteci. Pokrywają je gleby torfowe i murszowate na dnie doliny oraz brunatne kwaśne (i wyługowane) oraz bielice na obszarach nadzalewowych Krajobraz terenu Gminy jest zróżnicowany głównie na skutek procesów rzeźbotwórczych, w wyniku których w północnej i wschodniej części Gminy powstały kompleksy parabolicznych wydm śródlądowych w kształcie asymetrycznego łuku o długich ramionach zwróconych pod wiatr. Na obszarach wydmowych przeważnie dominują lasy, które stanowią ok. 60% powierzchni Gminy. Obszary bezleśne tworzą podmokłe łąki w południowej i południowo-zachodniej części Gminy. W centralnej części Gminy znajduje się zlewnia (należąca do dorzecza Odry) największego na terenie Gminy obiektu wodnego ? Jeziora Jezuickiego. Kanał Zielona Struga odprowadza wody do Wisły, a Nowy Kanał Notecki odprowadza wody do Noteci i dalej do Warty. Przez zachodnią część Gminy przepływa Stara Noteć i Nowy Kanał Notecki, wykorzystywane do regulacji systemów wodnych i zapewniające rolnicze użytkowanie obszarów łąk i pastwisk (z rolnictwa utrzymuje się tylko 8% ludności). Ponad 70% powierzchni Gminy zajmują tereny chronione: - Krajobraz Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej, utworzony 14. czerwca 1991 r. Rozporządzeniem Wojewody Bydgoskiego celem zachowania unikatowych form rzeźby terenu, kompleksów leśnych istotnych dla regulacji stanu atmosfery oraz zasobów wód podziemnych. Jest to strefa masowego wypoczynku mieszkańców Bydgoszczy i innych pobliskich miejscowości, Pełni ważna rolę w turystyce codziennej i świątecznej. - Obszar Chronionego Krajobrazu ?Łąki Nadnoteckie?, na terenie leśnictwa Smolno, jest to inicjatywa władz samorządowych (Uchwała z dnia 29. marca 2000r.). Teren ten to część korytarza ekologicznego o randze międzynarodowej z uwagi na szlaki wędrówek ptaków, obszary silnie uwilgotnionych gleb organicznych oraz zbiorowisk roślinności łęgowej. Na terenie Gminy Nowa Wieś Wielka występują dwa florystyczne rezerwaty przyrody: - Rezerwat ?Dziki Ostrów? (powierzchnia 74,68 ha) w północno-zachodniej części Obszaru Chronionego ?Łąki Nadnoteckie?) ze zbiorowiskiem dąbrów z wartościowymi gatunkami roślin runa leśnego, - Rezerwat ?Tarkowo? (powierzchnia 0,25 ha) z roślinnością torfowiska wysokiego i stanowiskiem wiśni karłowatej. - Pomniki przyrody Gminy Nowa Wieś Wielka to dęby szypułkowe w miejscowościach: Brzoza (dwa dęby), Dąbrowa Wielka (dwa dęby), Leszyce (jeden dąb), Nowa Wioska (dwa dęby), Olimpin (trzy dęby), Prądocin (dwa dęby).

Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego

? 17 ?

Poz. 1730

Przez teren Gminy przebiegają drogi: droga krajowa nr 25, droga wojewódzka nr 254, drogi powiatowe, liczne drogi lokalne, linia kolejowa o znaczeniu strategicznym będąca częścią magistrali węglowej Śląsk-Gdynia, uzupełniająca sieć transportu kolejowego - linia kolejowa łącząca Nowa Wieś Wielką, Chmielniki i Brzozę z Bydgoszczą (w Bydgoszczy mieści się Międzynarodowy Port Lotniczy).

5.2. Zarys historii Gminy Nowa Wieś Wielka. Zalesione tereny Puszczy Bydgoskiej zachęcały do rozwoju gospodarki leśnej i łowiectwa, były natomiast niekorzystne dla osadnictwa rolniczego. Pierwszą wzmiankę o miejscowościach Nowa Wieś Wielka, Tarkowo, Brzoza, będących własnością książąt kujawskich (później królów polskich) znajdujemy w Rejestrze poradlnego z terenu Kujaw z 1489 roku. Nowa Wieś Wielka od XIV wieku wchodziła w skład majętności Chomińskiej i do 1870 roku miała z Chomiążą wspólnych właścicieli (w XIX wieku St. Salerzyński, następnie Paruszewski, w okresie germanizacji nabyta przez niemieckich kolonizatorów) Pierwsze wiadomości o wsi Ryczywieś Królewska i Ryczywieś Szlachecka (obecnie Prądocin) pochodzą z początku XVI wieku. W 1520 roku notowana jest wieś Kolankowo, wchodząca w skład dóbr biskupstwa włocławskiego. Od drugiej połowy XVI wieku do rozbiorów Polski wsie należały do starostwa bydgoskiego, zasiedlali je rolnicy, smolarze, i bartnicy W czasie najazdu szwedzkiego (1655-1660) wsie zostały zniszczone i splądrowane, zupełnie opustoszały. W XVII wieku nastąpił okres ożywienia gospodarki: miała miejsce lokacja wsi Dąbrowa Wielka, w Nowej Wsi urządzono folwark. Po zniszczeniach spowodowanych III Wojną Północną w latach 1700-1721 (Nowa Wieś, Brzoza oraz Dąbrowa zostały całkowicie zniszczone) przystąpiono do zasiedlania dawnych i lokowania nowych wsi. Do 1765 roku akt lokacyjny objął 10 osad, wśród nich znalazł się Dobromierz, zwany Brülsdorf od nazwiska jej założyciela, starosty bydgoskiego Henryka Brühla, na gruntach Kolankowa powstała osada Dąbrówka. Rozwojowi osadnictwa sprzyjało osadnictwo olęderskie, głównie na terenach trudnych, wymagających odpowiedniego przygotowania do uprawy bądź hodowli, sięgające końca XVI wieku (olędrów w okolice Bydgoszczy sprowadził starosta bydgoski, Jan Kościelecki) aż po rozbiory Polski. Na łąkach nad Notecią olędrzy meliorowali i osuszali podmokłe tereny nadrzeczne. Pierwszy rozbiór Polski włączył obszar gminy Nowa Wieś Wielka w nadnotecki okręg ?Netzedistrict?, pod zabór pruski prowincji Prusy Wschodnie. W 1807 roku miejscowości obecnej Gminy znalazły się w Księstwie Warszawskim, po Kongresie Wiedeńskim teren Gminy stał się częścią Wielkiego Księstwa Poznańskiego włączonego do Prus (od 1871 roku do cesarstwa niemieckiego). Masowo przybywali kolonizatorzy niemieccy z centralnych Prus, nastąpił rozwój miejscowej gospodarki, powstawały nowe obiekty, połączenia drogowe i kolejowe, jednocześnie nastąpił okres silnej germanizacji. Nowa Wieś Wielka w XIX wieku występowała pod niemiecką nazwą Gross Neudorf. W latach 60. zn



Podobne dzienniki urzędowe


  • DZ. URZ. 2012.3251

    uchwała nr XVIII/159/2012 Rady Gminy Wielka Wieś z dnia 31 maja 2012r. w sprawie przyjęcia ?Gminnego programu opieki nad zabytkami dla Gminy Wielka Wieś na lata 2012 ? 2015?

  • DZ. URZ. 2010.71.1160

    uchwała nr XLII/343/2010 Rady Gminy Nowa Wieś Lęborska z dnia 19 marca 2010r. w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Lęborska na lata 2010 ? 2014

  • Dziennik Urzędowy

    uchwała nr VII/46/11 Rady Miejskiej w Nowej Soli z dnia 18 marca 2011r. w sprawie: przyjęcia ?Programu opieki nad zabytkami dla miasta Nowa Sól na lata 2011 ? 2015?

  • Dziennik Urzędowy

    uchwała nr XXXVII/375/10 Rady Gminy Nowa Wieś Wielka z dnia 30 marca 2010r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ?Nowa Wieś Wielka Wschód?

  • DZ. URZ. WOJ. 2009.33.913

    uchwała nr XLII/278/2009 Rady Miejskiej w Nowej Sarzynie z dnia 30 marca 2009r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Miasta i Gminy Nowa Sarzyna na lata 2009-2012

zamów dokument

Porady prawne

Poprzednie Dzienniki Urzędowe

  • DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

    uchwała nr XVII/159/12 Rady Miejskiej Radzynia Chełmińskiego z dnia 14 sierpnia 2012r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych na terenie Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński oraz warunków i zasad korzystania z tych przystanków

  • DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

    uchwała nr XVII/158/12 Rady Miejskiej Radzynia Chełmińskiego z dnia 14 sierpnia 2012r. w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w Radzyniu Chełmińskim

  • DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

    uchwała nr XVII/155/12 Rady Miejskiej Radzynia Chełmińskiego z dnia 14 sierpnia 2012r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie miejscowości Mazanki w gminie Radzyń Chełmiński

  • DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

    uchwała nr XVII/154/12 Rady Miejskiej Radzynia Chełmińskiego z dnia 14 sierpnia 2012r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przstrzennego terenu położonego w rejonie miejscowości Radzyń Wybudowanie w gminie Radzyń Chełmiński

  • DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2012.17

    uchwała nr XVII/153/12 Rady Miejskiej Radzynia Chełmińskiego z dnia 14 sierpnia 2012r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębie Janowo w gminie Radzyń Chełmiński

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane