Kodeks cywilny
Tytuł I
PRZEPISY OGÓLNE
§ 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Art. 353[1]. Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Art. 354. § 1. Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.
§ 2. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel.
Art. 355. § 1. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność).
§ 2. Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.
Art. 356. § 1. Wierzyciel może żądać osobistego świadczenia dłużnika tylko wtedy, gdy to wynika z treści czynności prawnej, z ustawy albo z właściwości świadczenia.
§ 2. Jeżeli wierzytelność pieniężna jest wymagalna, wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia od osoby trzeciej, chociażby działała bez wiedzy dłużnika.
Art. 357. Jeżeli dłużnik jest zobowiązany do świadczenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a jakość rzeczy nie jest oznaczona przez właściwe przepisy lub przez czynność prawną ani nie wynika z okoliczności, dłużnik powinien świadczyć rzeczy średniej jakości.
Art. 357[1]. Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.
Art. 358. § 1. Jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia w walucie obcej.
§ 2. Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonana.
Art. 3581. § 1. Jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna, spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
§ 2. Strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości.
§ 3. W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie.
§ 4. Z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa.
§ 5. Przepisy § 2 i 3 nie uchybiają przepisom regulującym wysokość cen i innych świadczeń pieniężnych.
Art. 359. § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 2[1]. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).
§ 2[2]. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.
§ 2[3]. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.
Art. 360. W braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności odsetek są one płatne co roku z dołu, a jeżeli termin płatności sumy pieniężnej jest krótszy niż rok - jednocześnie z zapłatą tej sumy.
Art. 361. § 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Art. 362. Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.
Art. 363. § 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.
Art. 364. § 1. Ilekroć ustawa przewiduje obowiązek zabezpieczenia, zabezpieczenie powinno nastąpić przez złożenie pieniędzy do depozytu sądowego.
§ 2. Jednakże z ważnych powodów zabezpieczenie może nastąpić w inny sposób.
Art. 365. § 1. Jeżeli dłużnik jest zobowiązany w ten sposób, że wykonanie zobowiązania może nastąpić przez spełnienie jednego z kilku świadczeń (zobowiązanie przemienne), wybór świadczenia należy do dłużnika, chyba że z czynności prawnej, z ustawy lub z okoliczności wynika, iż uprawnionym do wyboru jest wierzyciel lub osoba trzecia.
§ 2. Wyboru dokonywa się przez złożenie oświadczenia drugiej stronie. Jeżeli uprawnionym do wyboru jest dłużnik, może on dokonać wyboru także przez spełnienie świadczenia.
§ 3. Jeżeli strona uprawniona do wyboru świadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona może jej wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu uprawnienie do dokonania wyboru przechodzi na stronę drugą.
Art. 365[1]. Zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu.
Tytuł I. PRZEPISY WSTĘPNE
Tytuł II OSOBY
Dział I OSOBY FIZYCZNE
Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych
Rozdział II Miejsce zamieszkania
Rozdział III Uznanie za zmarłego
Dział II OSOBY PRAWNE
Dział III PRZEDSIĘBIORCY I ICH OZNACZENIA
Tytuł III MIENIE
Tytuł IV CZYNNOŚCI PRAWNE
Dział I PRZEPISY OGÓLNE
Dział II ZAWARCIE UMOWY
Dział III FORMA CZYNNOŚCI PRAWNYCH
Dział IV WADY OŚWIADCZEŃ WOLI
Dział V WARUNEK
Dział VI PRZEDSTAWICIELSTWO
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Pełnomocnictwo
Rozdział III Prokura
KSIĘGA PIERWSZA CZĘŚĆ OGÓLNA
Tytuł V TERMIN
Tytuł VI PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ
KSIĘGA DRUGA WŁASNOŚĆ I INNE PRAWA RZECZOWE
Tytuł I WŁASNOŚĆ
Dział I PRZEPISY OGÓLNE
Dział II TREŚĆ I WYKONYWANIE WŁASNOŚCI
Dział III NABYCIE I UTRATA WŁASNOŚCI
Rozdział I Przeniesienie własności
Rozdział II Zasiedzenie
Rozdział III Inne wypadki nabycia i utraty własności
Dział IV WSPÓŁWŁASNOŚĆ
Dział V. OCHRONA WŁASNOŚCI
Tytuł II UŻYTKOWANIE WIECZYSTE
Tytuł III PRAWA RZECZOWE OGRANICZONE
Dział I PRZEPISY OGÓLNE
Dział II UŻYTKOWANIE
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Użytkowanie przez osoby fizyczne
Rozdział III Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne
Rozdział IV Inne wypadki użytkowania
DZIAŁ III SŁUŻEBNOŚCI
Rozdział I Służebności gruntowe
Rozdział II Służebności osobiste
Rozdział III Służebność przesyłu
Dział IV ZASTAW
Rozdział I Zastaw na rzeczach ruchomych
Rozdział II Zastaw na prawach
Tytuł IV POSIADANIE
KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA
Tytuł I PRZEPISY OGÓLNE
Tytuł II WIELOŚĆ DŁUŻNIKÓW ALBO WIERZYCIELI
Dział I ZOBOWIĄZANIA SOLIDARNE
Dział II ZOBOWIĄZANIA PODZIELNE I NIEPODZIELNE
Tytuł III OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH
Tytuł V BEZPODSTAWNE WZBOGACENIE
Tytuł VI CZYNY NIEDOZWOLONE
Tytuł VI[1] ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA SZKODĘ WYRZĄDZONĄ PRZEZ PRODUKT NIEBEZPIECZNY.
Tytuł VII WYKONANIE ZOBOWIĄZAŃ I SKUTKI ICH NIEWYKONANIA
Dział I WYKONANIE ZOBOWIĄZAŃ
Dział II SKUTKI NIEWYKONANIA ZOBOWIĄZAŃ
Dział III WYKONANIE I SKUTKI NIEWYKONANIA ZOBOWIĄZAŃ Z UMÓW WZAJEMNYCH
Tytuł VIII. POTRĄCENIE, ODNOWIENIE, ZWOLNIENIE Z DŁUGU
Tytuł IX. ZMIANA WIERZYCIELA LUB DŁUŻNIKA
Dział I. ZMIANA WIERZYCIELA
Dział II. ZMIANA DŁUŻNIKA
Tytuł X. OCHRONA WIERZYCIELA W RAZIE NIEWYPŁACALNOŚCI DŁUŻNIKA
Tytuł XI. SPRZEDAŻ
Dział I. PRZEPISY OGÓLNE
Dział II. RĘKOJMIA ZA WADY
Tytuł XI SPRZEDAŻ
Dział III GWARANCJA JAKOŚCI
Dział IV. SZCZEGÓLNE RODZAJE SPRZEDAŻY
Rozdział I Sprzedaż na raty
Rozdział II Zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej. Sprzedaż na próbę
Rozdział III Prawo odkupu
Rozdział IV Prawo pierwokupu
Tytuł XII. ZAMIANA
Tytuł XIII. DOSTAWA
Tytuł XIV. KONTRAKTACJA
Tytuł XV. UMOWA O DZIEŁO
Tytuł XVI. UMOWA O ROBOTY BUDOWLANE
Tytuł XVII. NAJEM I DZIERŻAWA
Dział I. NAJEM
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Najem lokalu
Dział II. DZIERŻAWA
Tytuł XVII1 Umowa leasingu
Tytuł XVIII. UŻYCZENIE
Tytuł XIX. POŻYCZKA
Tytuł XX. UMOWA RACHUNKU BANKOWEGO
Tytuł XXI. ZLECENIE
Tytuł XXII. PROWADZENIE CUDZYCH SPRAW BEZ ZLECENIA
Tytuł XXIII UMOWA AGENCYJNA
Tytuł XXIV. UMOWA KOMISU
Tytuł XXV. UMOWA PRZEWOZU
Dział I. PRZEPISY OGÓLNE
Dział II. PRZEWÓZ OSÓB
Dział III. PRZEWÓZ RZECZY
Tytuł XXVI. UMOWA SPEDYCJI
Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA
Dział I. PRZEPISY OGÓLNE
Dział II. UBEZPIECZENIA MAJĄTKOWE
Dział III. UBEZPIECZENIA OSOBOWE
Tytuł XXVIII. PRZECHOWANIE
Tytuł XXIX. ODPOWIEDZIALNOŚĆ, PRAWO ZASTAWU I PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ UTRZYMUJĄCYCH HOTELE I PODOBNE ZAKŁADY
Tytuł XXX. UMOWA SKŁADU
Tytuł XXXI. SPÓŁKA
Tytuł XXXII. PORĘCZENIE
Tytuł XXXIII. DAROWIZNA
Tytuł XXXIII1. Przekazanie nieruchomości
Tytuł XXXIV. RENTA I DOŻYWOCIE
Dział I. RENTA
Dział II. DOŻYWOCIE
Tytuł XXXV. UGODA
Tytuł XXXVI. PRZYRZECZENIE PUBLICZNE
Tytuł XXXVII. PRZEKAZ I PAPIERY WARTOŚCIOWE
Dział I. PRZEKAZ
Tytuł XXXVII. PRZEKAZ I PAPIERY WARTOŚCIOWE
Dział II. PAPIERY WARTOŚCIOWE
KSIĘGA CZWARTA SPADKI
Tytuł I. PRZEPISY OGÓLNE
Tytuł II. DZIEDZICZENIE USTAWOWE
Tytuł III. ROZRZĄDZENIA NA WYPADEK ŚMIERCI
Dział I. TESTAMENT
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Forma testamentu
Tytuł III ROZRZĄDZENIA NA WYPADEK ŚMIERCI
Dział II. POWOŁANIE SPADKOBIERCY
Dział III. ZAPIS I POLECENIE
Rozdział I Zapis zwykły
Rozdział II Zapis windykacyjny
Rozdział III Polecenie
Dział IV. WYKONAWCA TESTAMENTU
Tytuł IV ZACHOWEK
Tytuł V PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU
Tytuł VI. Stwierdzenie nabycia spadku lub przedmiotu zapisu windykacyjnego, poświadczenie dziedziczenia i ochrona spadkobiercy
Tytuł VII. ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA DŁUGI SPADKOWE
Tytuł VIII. WSPÓLNOŚĆ MAJĄTKU SPADKOWEGO I DZIAŁ SPADKU
Tytuł IX. UMOWY DOTYCZĄCE SPADKU
Tytuł X. PRZEPISY SZCZEGÓLNE O DZIEDZICZENIU GOSPODARSTW ROLNYCH
