Kodeks postępowania karnego
Rozdział 43
Przepisy ogólne o rozprawie głównej
Art. 365. Rozprawa odbywa się ustnie.
Art. 366. § 1. Przewodniczący kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem, bacząc, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a w miarę możności także okoliczności sprzyjające popełnieniu przestępstwa.
§ 2. Przewodniczący powinien dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na pierwszej rozprawie głównej.
Art. 367. § 1. Przewodniczący umożliwia stronom wypowiedzenie się co do każdej kwestii podlegającej rozstrzygnięciu.
§ 2. Jeżeli w jakiejkolwiek kwestii jedna ze stron zabiera głos, prawo głosu przysługuje również wszystkim innym stronom. Obrońcy oskarżonego i oskarżonemu przysługuje głos ostatni.
Art. 368. O przychylnym załatwieniu wniosku dowodowego strony, któremu inna strona nie sprzeciwiła się, rozstrzyga ostatecznie przewodniczący; w innych wypadkach sąd wydaje postanowienie.
Art. 369. Dowody na poparcie oskarżenia powinny być w miarę możności przeprowadzone przed dowodami służącymi do obrony.
Art. 370. § 1. Po swobodnym wypowiedzeniu się osoby przesłuchiwanej na wezwanie przewodniczącego, stosownie do art. 171 § 1, mogą zadawać jej pytania w następującym porządku: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciel prywatny, pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, powód cywilny, pełnomocnik powoda cywilnego, biegły, podmiot, o którym mowa w art. 416, obrońca, oskarżony, członkowie składu orzekającego.
§ 2. Strona, na której wniosek świadek został dopuszczony, zadaje pytania przed pozostałymi stronami.
§ 3. W razie potrzeby członkowie składu orzekającego mogą zadawać dodatkowe pytania poza kolejnością.
§ 4. Przewodniczący uchyla pytania, o których mowa w art. 171 § 6, lub gdy z innych powodów uznaje je za niestosowne.
Art. 371. § 1. Przy przesłuchaniu świadka nie powinni być obecni świadkowie, którzy jeszcze nie zostali przesłuchani.
§ 2. Przewodniczący powinien przedsiębrać środki zapobiegające porozumiewaniu się osób przesłuchanych z osobami, które jeszcze nie zostały przesłuchane.
Art. 372. Przewodniczący wydaje wszelkie zarządzenia niezbędne do utrzymania na sali sądowej spokoju i porządku.
Art. 373. Od zarządzeń przewodniczącego wydanych na rozprawie głównej przysługuje odwołanie do składu orzekającego, chyba że sąd orzeka jednoosobowo.
Art. 374. § 1. Obecność oskarżonego na rozprawie głównej jest obowiązkowa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2. Przewodniczący może wydać zarządzenie w celu uniemożliwienia oskarżonemu wydalenia się z sądu przed zakończeniem rozprawy.
Art. 375. § 1. Jeżeli oskarżony pomimo upomnienia go przez przewodniczącego zachowuje się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub godzący w powagę sądu, przewodniczący może wydalić go na pewien czas z sali rozprawy.
§ 2. Zezwalając oskarżonemu na powrót, przewodniczący niezwłocznie informuje go o przebiegu rozprawy w czasie jego nieobecności oraz umożliwia mu złożenie wyjaśnień co do przeprowadzonych w czasie jego nieobecności dowodów.
Art. 376. § 1. Jeżeli oskarżony, który złożył już wyjaśnienia, opuścił salę rozprawy bez zezwolenia przewodniczącego, sąd może prowadzić rozprawę w dalszym ciągu pomimo nieobecności oskarżonego, a wyroku wydanego w tym wypadku nie uważa się za zaoczny. Sąd zarządza zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie oskarżonego, jeżeli uznaje jego obecność za niezbędną. Na postanowienie przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.
§ 2. Przepis ten stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony po złożeniu wyjaśnień, zawiadomiony o terminie rozprawy odroczonej lub przerwanej, nie stawił się na tę rozprawę bez usprawiedliwienia.
§ 3. Jeżeli na rozprawę odroczoną lub przerwaną nie stawił się współoskarżony, który usprawiedliwił swoje niestawiennictwo, sąd może prowadzić rozprawę w zakresie nie dotyczącym bezpośrednio nieobecnego oskarżonego, jeżeli nie ograniczy to jego prawa do obrony.
Art. 377. § 1. Jeżeli oskarżony wprawił się ze swej winy w stan niezdolności do udziału w rozprawie lub w posiedzeniu, w którym jego udział jest obowiązkowy, sąd może prowadzić postępowanie pomimo jego nieobecności, nawet jeżeli nie złożył jeszcze wyjaśnień.
§ 2. Przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w § 1, sąd zapoznaje się ze świadectwem lekarza, który stwierdził stan takiej niezdolności, lub przesłuchuje go w charakterze biegłego. Stan niezdolności oskarżonego do udziału w rozprawie można stwierdzić także na podstawie badania niepołączonego z naruszeniem integralności ciała, przeprowadzonego za pomocą stosownego urządzenia.
§ 3. Jeżeli oskarżony zawiadomiony o terminie rozprawy oświadcza, że nie weźmie udziału w rozprawie, uniemożliwia doprowadzenie go na rozprawę albo zawiadomiony o niej osobiście nie stawia się na rozprawę bez usprawiedliwienia, sąd może prowadzić postępowanie bez jego udziału, chyba że uzna obecność oskarżonego za niezbędną; przepis art. 376 § 1 zdanie drugie stosuje się.
§ 4. Jeżeli oskarżony nie złożył jeszcze wyjaśnień przed sądem, można zastosować art. 396 § 2 lub uznać za wystarczające odczytanie jego poprzednio złożonych wyjaśnień.
§ 5. Jeżeli rozprawę przerwano lub odroczono wyznaczając nowy jej termin, sąd powiadamia o tym oskarżonego, a jeżeli oskarżony się stawi - przepis art. 375 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 6. Wyroku nie uważa się w tym wypadku za zaoczny.
Art. 378. § 1. Jeżeli w sprawie, w której oskarżony musi mieć obrońcę i korzysta z obrony z wyboru, obrońca lub oskarżony wypowiada stosunek obrończy, prezes sądu lub sąd wyznacza obrońcę z urzędu, o ile oskarżony nie powołał obrońcy z wyboru. W razie potrzeby rozprawę przerywa się lub odracza.
§ 2. W sprawie, w której oskarżony korzysta z obrońcy z urzędu, sąd na uzasadniony wniosek obrońcy lub oskarżonego zwalnia obrońcę z jego obowiązków i wyznacza oskarżonemu innego obrońcę z urzędu.
§ 3. W wypadkach określonych w § 1 i 2 sąd podejmuje zarazem decyzję, czy dotychczasowy obrońca może bez uszczerbku dla prawa oskarżonego do obrony pełnić obowiązki do czasu podjęcia obrony przez nowego obrońcę.
Art. 379. § 1. Gdy sąd wchodzi na salę lub ją opuszcza, wszyscy obecni wstają.
§ 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd się zwraca lub która do sądu przemawia, chyba że przewodniczący zwolni ją od tego obowiązku.
Art. 380. Przepisy dotyczące oskarżonego stosuje się odpowiednio do osoby, której prokurator zarzuca popełnienie czynu zabronionego w stanie niepoczytalności i wnosi o umorzenie postępowania oraz o zastosowanie wobec niej środków zabezpieczających.
Dział II Sąd
Rozdział 1 Właściwość i skład sądu
Rozdział 2 Wyłączenie sędziego
DZIAŁ III Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny
Rozdział 3 Oskarżyciel publiczny
Rozdział 4 Pokrzywdzony
Rozdział 5 Oskarżyciel posiłkowy
Rozdział 6 Oskarżyciel prywatny
Rozdział 7 Powód cywilny
Rozdział 8 Oskarżony
Rozdział 9 Obrońcy i pełnomocnicy
Rozdział 10 Przedstawiciel społeczny
DZIAŁ IV Czynności procesowe
Rozdział 11 Orzeczenia, zarządzenia i polecenia
Rozdział 12 Narada i głosowanie
Rozdział 13 Porządek czynności procesowych
Rozdział 14 Terminy
Rozdział 15 Doręczenia
Rozdział 16 Protokoły
Rozdział 17 Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów
Rozdział 18 Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt
DZIAŁ V Dowody
Rozdział 19 Przepisy ogólne
Rozdział 20 Wyjaśnienia oskarżonego
Rozdział 21 Świadkowie
Rozdział 22 Biegli, tłumacze, specjaliści
Rozdział 23 Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy
Rozdział 24 Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego
Rozdział 25 Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie
Rozdział 26 Kontrola i utrwalanie rozmów
DZIAŁ VI Środki przymusu
Rozdział 27 Zatrzymanie
Rozdział 28 Środki zapobiegawcze
Rozdział 29 Poszukiwanie oskarżonego i list gończy
Rozdział 30 List żelazny
Rozdział 31 Kary porządkowe
Rozdział 32 Zabezpieczenie majątkowe
DZIAŁ VII Postępowanie przygotowawcze
Rozdział 33 Przepisy ogólne
Rozdział 34 Wszczęcie śledztwa
Rozdział 35 Przebieg śledztwa
Rozdział 36 Zamknięcie śledztwa
Rozdział 36a Dochodzenie
Rozdział 37 Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym
Rozdział 38 Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym
Rozdział 39 Akt oskarżenia
DZIAŁ VIII Postępowanie przed sądem pierwszej instancji
Rozdział 40 Wstępna kontrola oskarżenia
Rozdział 41 Przygotowanie do rozprawy głównej
Rozdział 42 Jawność rozprawy głównej
Rozdział 43 Przepisy ogólne o rozprawie głównej
Rozdział 44 Rozpoczęcie rozprawy głównej
Rozdział 45 Przewód sądowy
Rozdział 46 Głosy stron
Rozdział 47 Wyrokowanie
DZIAŁ IX Postępowanie odwoławcze
Rozdział 48 Przepisy ogólne
Rozdział 49 Apelacja
Rozdział 50 Zażalenie
DZIAŁ X Postępowania szczególne
Rozdział 51 Postępowanie uproszczone
Rozdział 52 Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego
Rozdział 53 Postępowanie nakazowe
Rozdział 54
Rozdział 54a Postępowanie przyspieszone
DZIAŁ XI Nadzwyczajne środki zaskarżenia
Rozdział 55 Kasacja
Rozdział 56 Wznowienie postępowania
DZIAŁ XII Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia
Rozdział 57 Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego
Rozdział 58 Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie
Rozdział 59 Ułaskawienie
Rozdział 60 Wyrok łączny
DZIAŁ XIII Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych
Rozdział 61 Immunitety osób należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych
Rozdział 62 Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych
Rozdział 62a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia
Rozdział 62b Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia
Rozdział 63 Przejęcie i przekazanie ścigania karnego
Rozdział 64 Wystąpienie o wydanie lub przewóz osób ściganych lub skazanych przebywających za granicą oraz o wydanie przedmiotów
Rozdział 65 Wydanie oraz przewóz osób ściganych albo skazanych lub wydanie przedmiotów na wniosek państw obcych
Rozdział 65a. Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania
Rozdział 65b. Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania
Rozdział 66 Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania
Rozdział 66a Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia dotyczącego grzywny, środków karnych w postaci nawiązki lub świadczenia pieniężnego lub też orzeczenia zasądzającego od sprawcy koszty procesu
Rozdział 66b Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym
Rozdział 66c Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku
Rozdział 66d Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku
Rozdział 66e Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym
Rozdział 67 Przepisy końcowe
DZIAŁ XIV Koszty procesu
Rozdział 68 Przepisy ogólne
Rozdział 69 Zwolnienie od kosztów sądowych
Rozdział 70 Zasądzenie kosztów procesu
Rozdział 71 Koszty procesu związane z powództwem cywilnym i zasądzeniem odszkodowania z urzędu
DZIAŁ XV Postępowanie karne w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych
Rozdział 72 Przepisy ogólne
Rozdział 73 Środki przymusu i postępowanie przygotowawcze
Rozdział 74 Postępowanie przed sądem
Rozdział 75
