Kodeks pracy
Rozdział II
Prawa i obowiązki pracownika
Art. 210. § 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 21. Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.
§ 3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
§ 4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
§ 5. Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.
§ 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.
Art. 211. Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany:
1) znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,
2) wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych,
3) dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy,
4) stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,
5) poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich,
6) niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie,
7) współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 212. Osoba kierująca pracownikami jest obowiązana:
1) organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,
2) dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem,
3) organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy,
4) dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem,
5) egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
6) zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Rozdział I Przepisy wstępne
Rozdział II. Podstawowe zasady prawa pracy
Rozdział IIa Równe traktowanie w zatrudnieniu
Rozdział IIb Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy
Rozdział III. (art. 19-21)
DZIAŁ DRUGI Stosunek pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Umowa o pracę
Rozdział IIa Warunki zatrudnienia pracowników skierowanych do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z państwa będącego członkiem Unii Europejskiej
Rozdział IIb Zatrudnianie pracowników w formie telepracy
Rozdział III Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę
DZIAŁ TRZECI Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia
Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą
Rozdział Ia Wynagrodzenie za pracę
Rozdział II Ochrona wynagrodzenia za pracę
Rozdział III Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy
Rozdział IIIa Odprawa rentowa lub emerytalna
Rozdział IV Odprawa pośmiertna
DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika
Rozdział I Obowiązki pracodawcy
Rozdział II Obowiązki pracownika
Rozdział IIa Zakaz konkurencji
Rozdział III Kwalifikacje zawodowe pracowników
Rozdział IV Regulamin pracy
Rozdział V Nagrody i wyróżnienia
Rozdział VI Odpowiedzialność porządkowa pracowników
DZIAŁ PIĄTY Odpowiedzialność materialna pracowników
Rozdział I Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy
Rozdział II Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi
DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Normy i ogólny wymiar czasu pracy
Rozdział III Okresy odpoczynku
Rozdział IV Systemy i rozkłady czasu pracy
Rozdział V Praca w godzinach nadliczbowych
Rozdział VI Praca w porze nocnej
Rozdział VII Praca w niedziele i święta
DZIAŁ SIÓDMY Urlopy pracownicze
Rozdział I Urlopy wypoczynkowe
Rozdział II Urlopy bezpłatne
DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem
DZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego
Rozdział III Dokształcanie
Rozdział IIIa Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe
Rozdział IV Szczególna ochrona zdrowia
Rozdział V Urlopy wypoczynkowe
Rozdział VI Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe
DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy
Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy
Rozdział II Prawa i obowiązki pracownika
Rozdział III Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy
Rozdział IV Maszyny i inne urządzenia techniczne
Rozdział V Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia
Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia
Rozdział VII Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
Rozdział VIII Szkolenie
Rozdział IX Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
Rozdział X Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XI Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XII Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi
Rozdział XIII Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy
DZIAŁ JEDYNASTY Układy zbiorowe pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy
Rozdział III Zakładowy układ zbiorowy pracy
DZIAŁ DWUNASTY Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Postępowanie pojednawcze
Rozdział III Sądy pracy
DZIAŁ TRZYNASTY Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika
DZIAŁ CZTERNASTY Przedawnienie roszczeń
DZIAŁ CZTERNASTY DZIAŁ CZTERNASTY
DZIAŁ PIĘTNASTY Przepisy końcowe
