Kodeks pracy
Rozdział II.
Podstawowe zasady prawa pracy
Art. 10. § 1. Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu.
§ 2. Państwo określa minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę.
§ 3. Państwo prowadzi politykę zmierzającą do pełnego produktywnego zatrudnienia.
Art. 11. Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika.
Art. 111. Pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.
Art. 112. Pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków; dotyczy to w szczególności równego traktowania mężczyzn i kobiet w zatrudnieniu.
Art. 113. Jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna.
Art. 12.
Art. 13. Pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Art. 14. Pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych.
Art. 15. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Art. 16. Pracodawca, stosownie do możliwości i warunków, zaspokaja bytowe, socjalne i kulturalne potrzeby pracowników.
Art. 17. Pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
Art. 18. § 1. Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
§ 2. Postanowienia umów i aktów, o których mowa w § 1, mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.
§ 3. Postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne. Zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów - postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.
Art. 181. § 1. Pracownicy i pracodawcy, w celu reprezentacji i obrony swoich praw i interesów, mają prawo tworzyć organizacje i przystępować do tych organizacji.
§ 2. Zasady tworzenia i działania organizacji, o których mowa w § 1, określa ustawa o związkach zawodowych, ustawa o organizacjach pracodawców oraz inne przepisy prawa.
Art. 182. Pracownicy uczestniczą w zarządzaniu zakładem pracy w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 183. Pracodawcy oraz organy administracji są obowiązani tworzyć warunki umożliwiające korzystanie z uprawnień określonych w przepisach, o których mowa w art. 181 i 182.
Rozdział I Przepisy wstępne
Rozdział II. Podstawowe zasady prawa pracy
Rozdział IIa Równe traktowanie w zatrudnieniu
Rozdział IIb Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy
Rozdział III. (art. 19-21)
DZIAŁ DRUGI Stosunek pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Umowa o pracę
Rozdział IIa Warunki zatrudnienia pracowników skierowanych do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z państwa będącego członkiem Unii Europejskiej
Rozdział IIb Zatrudnianie pracowników w formie telepracy
Rozdział III Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę
DZIAŁ TRZECI Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia
Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą
Rozdział Ia Wynagrodzenie za pracę
Rozdział II Ochrona wynagrodzenia za pracę
Rozdział III Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy
Rozdział IIIa Odprawa rentowa lub emerytalna
Rozdział IV Odprawa pośmiertna
DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika
Rozdział I Obowiązki pracodawcy
Rozdział II Obowiązki pracownika
Rozdział IIa Zakaz konkurencji
Rozdział III Kwalifikacje zawodowe pracowników
Rozdział IV Regulamin pracy
Rozdział V Nagrody i wyróżnienia
Rozdział VI Odpowiedzialność porządkowa pracowników
DZIAŁ PIĄTY Odpowiedzialność materialna pracowników
Rozdział I Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy
Rozdział II Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi
DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Normy i ogólny wymiar czasu pracy
Rozdział III Okresy odpoczynku
Rozdział IV Systemy i rozkłady czasu pracy
Rozdział V Praca w godzinach nadliczbowych
Rozdział VI Praca w porze nocnej
Rozdział VII Praca w niedziele i święta
DZIAŁ SIÓDMY Urlopy pracownicze
Rozdział I Urlopy wypoczynkowe
Rozdział II Urlopy bezpłatne
DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem
DZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego
Rozdział III Dokształcanie
Rozdział IIIa Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe
Rozdział IV Szczególna ochrona zdrowia
Rozdział V Urlopy wypoczynkowe
Rozdział VI Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe
DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy
Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy
Rozdział II Prawa i obowiązki pracownika
Rozdział III Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy
Rozdział IV Maszyny i inne urządzenia techniczne
Rozdział V Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia
Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia
Rozdział VII Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
Rozdział VIII Szkolenie
Rozdział IX Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
Rozdział X Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XI Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XII Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi
Rozdział XIII Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy
DZIAŁ JEDYNASTY Układy zbiorowe pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy
Rozdział III Zakładowy układ zbiorowy pracy
DZIAŁ DWUNASTY Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Postępowanie pojednawcze
Rozdział III Sądy pracy
DZIAŁ TRZYNASTY Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika
DZIAŁ CZTERNASTY Przedawnienie roszczeń
DZIAŁ CZTERNASTY DZIAŁ CZTERNASTY
DZIAŁ PIĘTNASTY Przepisy końcowe
