e-prawnik.pl Dokumenty Kodeksy Kodeks pracy Przepisy ogólne Równe traktowanie w zatrudnieniu

Kodeks pracy

Rozdział IIa

Równe traktowanie w zatrudnieniu

Art. 183a. § 1. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.


§ 2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1.

§ 3. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.

§ 4.  Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.

§ 5.  Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:

1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady, 

2) niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie). 

§ 6.  Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).

§ 7.  Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a także podjęcie przez niego działań przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.

Art. 183b. § 1. Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem § 2-4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1, którego skutkiem jest w szczególności:

1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,  

2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,  

3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe 

- chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.  

§ 2.  Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania, proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, polegające na:

1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, 

2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników bez powoływania się na inną przyczynę lub inne przyczyny wymienione w art. 183a § 1, 

3) stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność, 

4) stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek. 

§ 3. Nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1, przez zmniejszenie na korzyść takich pracowników faktycznych nierówności, w zakresie określonym w tym przepisie.

§ 4. Nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.


Art. 183c. § 1. Pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.

§ 2. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.

§ 3. Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.

Art. 183d. Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 183e.  § 1. Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracownika, który udzielił w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne
Rozdział I Przepisy wstępne
Rozdział II. Podstawowe zasady prawa pracy
Rozdział IIa Równe traktowanie w zatrudnieniu
Rozdział IIb Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy
Rozdział III. (art. 19-21)
DZIAŁ DRUGI Stosunek pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Umowa o pracę
Rozdział IIa Warunki zatrudnienia pracowników skierowanych do pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z państwa będącego członkiem Unii Europejskiej
Rozdział IIb Zatrudnianie pracowników w formie telepracy
Rozdział III Stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę
DZIAŁ TRZECI Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia
Rozdział I Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą
Rozdział Ia Wynagrodzenie za pracę
Rozdział II Ochrona wynagrodzenia za pracę
Rozdział III Świadczenia przysługujące w okresie czasowej niezdolności do pracy
Rozdział IIIa Odprawa rentowa lub emerytalna
Rozdział IV Odprawa pośmiertna
DZIAŁ CZWARTY Obowiązki pracodawcy i pracownika
Rozdział I Obowiązki pracodawcy
Rozdział II Obowiązki pracownika
Rozdział IIa Zakaz konkurencji
Rozdział III Kwalifikacje zawodowe pracowników
Rozdział IV Regulamin pracy
Rozdział V Nagrody i wyróżnienia
Rozdział VI Odpowiedzialność porządkowa pracowników
DZIAŁ PIĄTY Odpowiedzialność materialna pracowników
Rozdział I Odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy
Rozdział II Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi
DZIAŁ SZÓSTY CZAS PRACY
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Normy i ogólny wymiar czasu pracy
Rozdział III Okresy odpoczynku
Rozdział IV Systemy i rozkłady czasu pracy
Rozdział V Praca w godzinach nadliczbowych
Rozdział VI Praca w porze nocnej
Rozdział VII Praca w niedziele i święta
DZIAŁ SIÓDMY Urlopy pracownicze
Rozdział I Urlopy wypoczynkowe
Rozdział II Urlopy bezpłatne
DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem
DZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Zawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego
Rozdział III Dokształcanie
Rozdział IIIa Zatrudnianie młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe
Rozdział IV Szczególna ochrona zdrowia
Rozdział V Urlopy wypoczynkowe
Rozdział VI Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe
DZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy
Rozdział I Podstawowe obowiązki pracodawcy
Rozdział II Prawa i obowiązki pracownika
Rozdział III Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy
Rozdział IV Maszyny i inne urządzenia techniczne
Rozdział V Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub życia
Rozdział VI Profilaktyczna ochrona zdrowia
Rozdział VII Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
Rozdział VIII Szkolenie
Rozdział IX Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
Rozdział X Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XI Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozdział XII Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi
Rozdział XIII Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy
DZIAŁ JEDYNASTY Układy zbiorowe pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy
Rozdział III Zakładowy układ zbiorowy pracy
DZIAŁ DWUNASTY Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy
Rozdział I Przepisy ogólne
Rozdział II Postępowanie pojednawcze
Rozdział III Sądy pracy
DZIAŁ TRZYNASTY Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracownika
DZIAŁ CZTERNASTY Przedawnienie roszczeń
DZIAŁ CZTERNASTY DZIAŁ CZTERNASTY
DZIAŁ PIĘTNASTY Przepisy końcowe

KATEGORIE DOKUMENTÓW


Codziennie nowa bezpłatna porada.
Zostaw swój e-mail a poinformujemy Cię o niej

NA SKRÓTY