Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 1/12)

Strona 5 z 7

1166; R. A. Stefański, Odpowiedzialność karna za zabór mienia stanowiącego wspólność majątkową, Prok. i Pr. 1995, nr 10, s. 118-119; A. Piaczyńska: Przywłaszczenie składnika spadku przez współspadkobiercę ? Prok. i Pr. 2011, nr 3, s. 93-94; A. Sośnicka: Odpowiedzialność karna za zabór mienia stanowiącego wspólność majątkową, Studia Iuridica Lublinensia 2006, nr 8, s. 142-144). Skoro zatem zwrot ?cudza rzecz?, współokreślający obecnie np. znamiona przestępstw z art. 278 § 1 k.k. i art. 284 § 1 k.k., ma utrwalone w orzecznictwie i w doktrynie prawniczej znaczenie, także w odniesieniu do sprawcy, którym jest współwłaściciel tej rzeczy, to brak było podstaw do podjęcia uchwały i udzielenia odpowiedzi na pytanie ujęte w pkt 1 postanowienia. Drugie pytanie sądu już w jego warstwie językowej wyklucza możliwość podjęcia uchwały. Po pierwsze, kwestia posiadania rzeczy wspólnej, nawet posiadania wyłącznego, jako jednego z uprawnień współwłaścicieli (art. 206 k.c.) nie ma żadnego znaczenia dla statusu prawnego rzeczy objętej współwłasnością. Dopóki nie nastąpi zniesienie współwłasności takiej rzeczy, to rzecz ta ? w rozumieniu prawa karnego ? dalej pozostaje rzeczą cudzą dla każdego współwłaściciela. Jest zatem oczywiste, że stosunków własnościowych w tym obszarze nie zmienia 11


również dokonany podział do użytkowania (quoad usum), bo to tej instytucji dotyczy w istocie drugie pytanie. Natomiast posiadanie tej rzeczy ma znaczenie dla ustalenia czy jest możliwe zrealizowanie przez współwłaściciela czynności zaboru rzeczy w celu jej przywłaszczenia, czy też można dopuścić się tylko przywłaszczenia takiej rzeczy. W tym kontekście, na co zwraca uwagę w swoim stanowisku procesowym prokurator Prokuratury Generalnej, można dostrzec różne stanowiska doktryny, jak i orzecznictwa, przy czym rozbieżność ta jest wynikiem uogólniania pewnych stwierdzeń podjętych w realiach określonych spraw. Nie ma przy tym pola do analizowania tego sporu w niniejszej sprawie, skoro dla rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia nie ma znaczenia kwestia kwalifikowania czynu, ale jedynie to, czy zachowanie sprawców realizuje w ogóle znamiona ustawy karnej. Po drugie, tryb przewidziany w art. 441 § 1 k.p.k. nie może służyć do przekazywania Sądowi Najwyższemu kazusów celem ich rozwiązania, a tak w istocie postąpił występujący z pytaniem prawnym sąd, nie próbując nawet podjąć próby interpretacji zaistniałego stanu faktycznego z uwzględnieniem przepisów prawa. W tym ujęciu należy wskazać, że treść drugiego pytania nie oddaje sedna problemu, który wyartykułowany został w końcowej części postanowienia. Problem ten związany jest z uprawnieniami współwłaścicieli korzystających z rzeczy wspólnej w ramach podziału quoad usum i oceną tychże na gruncie prawa karnego. Rzecz jednak w tym, że oczywiste braki w sferze ustaleń faktycznych ? pomijając już niepozostającą w związku z tym zagadnieniem treścią pytania ? uniemożliwiają odniesienie się do tej kwestii, która, jak się wydaje, nurtuje występujący z pytaniem sąd. Otóż sąd ten dowolnie przyjął, że działka leśna, z której wycięto drzewa nie pozostaje we wspólnym posiadaniu wszystkich współwłaścicieli, ale jest fizycznie wydzielona quoad usum między obu sprawców z wyłączeniem wszystkich innych współwłaścicieli. Z uzasadnienia postanowienia o odmowie wszczęcia 12

dochodzenia wcale bowiem nie wynika, aby matka pokrzywdzonej nie była w posiadaniu tej części lasu, z którego wycięto drzewa, a więc by nastąpił podział quoad usum z wyłączeniem matki D. M. Z zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, jedynego dokumentu sporządzonego w formie protokołu, wynika bowiem, że część działki nr 61 (odziedziczonej przez pokrzywdzoną po matce) miała swoje granice określone kopcami i kołkami, i to z tej części wycięto drzewa. Z notatek urzędowych z tzw. rozpytania wynika tymczasem, że matka pokrzywdzonej ?nie zgłaszała swojego udziału? w działce nr 61, zaś H. M. wprost stwierdził, iż na gruncie w ogóle nie można jednoznacznie stwierdzić jak przebiega granica. Już te oświadczenia wskazują na poważną wątpliwość czy rzeczywiście w niniejszej sprawie można mówić o istnieniu podziału działki nr 61 do korzystania, a więc o istnieniu zawartej wiele lat temu umowy pomiędzy wszystkimi współwłaścicielami a nadto, jeśli umowa taka została zawarta, jaka była jej treść. Ponadto sąd pominął, czy umowa ta, jeśli rzeczywiście została kiedyś zawarta, zachowuje moc w sytuacji zaistnienia zmian po stronie współwłaścicieli. Z tym ostatnim stwierdzeniem łączy się treść notatki /.../, z której wynika, że obaj sprawcy mieli świadomość, iż z chwilą prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku przez D. M. nie będzie zgody na wycięcie drzew.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

zamów dokument

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.