Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

22.2.2012

( sygn. akt IV KK 166/11)

Strona 3 z 6

W kontekście konstytucyjnej zasady równości wszystkich obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania sytuacji prawnej osób, wobec których stwierdzono nieważność orzeczenia i osób, wobec których wydano decyzję o internowaniu. Nie ma również logicznego wytłumaczenia dlaczego osobie, najpierw represjonowanej w sposób określony w art. 1 ust. 1 ustawy lutowej, która następnie (w okresie do 31 grudnia 1989 r.) prowadziła działalność, która stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego odszkodowania bytu i Państwa Polskiego, nie przysługuje prawo prawo do zadośćuczynienia, natomiast takie miałoby


przysługiwać osobie, wobec której wydano decyzję o internowaniu w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. stanu wojennego i która po zwolnieniu z internowania podjęła działalność, która stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W obu tych przypadkach podjęcie działalności stanowiącej zaprzeczenie

7

działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, po uprzednim represjonowaniu za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, musi być uznane za zachowanie nie zasługujące na akceptację i niegodne, a tym samym wykluczające możliwość zasądzenia odszkodowania za wcześniejsze represjonowanie. W ocenie tego Sądu "zamysłem ustawodawcy zapewne było by przyznać rekompensatę tym, którzy swoją postawą, zachowaniem i oporem nie tylko prowadzili walkę niepodległościową, ale w tej walce okazali się niezłomni, a ich działalność nie mogłaby być uznana za zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, nie tylko przed, ale również i po zapadłych, pozbawiających ich wolności, orzeczeniach lub decyzji o internowaniu". We wniesionej apelacji pełnomocnik wnioskodawcy dowodził, że taka wykładnia art. 8 ust. 5 omawianej ustawy jest niedopuszczalną wykładnią contra legem i w jego ocenie przez "okres będący podstawą (?)" należy rozumieć okres poprzedzający wydanie decyzji o internowaniu, rozciągający się w granicach od dnia 1 stycznia 1944 r. z jednej strony, do daty wydania decyzji o internowaniu ? z drugiej strony. W przypadku zaś orzeczenia podlegającego unieważnieniu będzie to okres od dnia 1 stycznia 1944 r. do daty popełnienia zarzucanego lub przypisanego czynu. Sąd Apelacyjny w K. w zaskarżonym kasacją wyroku podzielił wyrażone w omawianym zakresie zapatrywanie Sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że jakkolwiek określenie "okres będący podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia albo uznania za nieważne decyzji" nie jest dostatecznie czytelne, to jednak nieuprawniony jest wniosek pełnomocnika wnioskodawcy, mają już że w kontekście dochodzonego więc odszkodowania i zadośćuczynienia, zdarzenia występujące po zwolnieniu z internowania nie żadnego znaczenia. Podjęcie przez wnioskodawcę działalności stanowiącej zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego

8

bytu Państwa Polskiego, po jego uprzednim internowaniu, w pełni wyczerpuje przesłanki opisane w art. 8 ust. 5 ustawy, a to przesądza o tym, że nie można było uwzględnić jego wniosku o przyznanie mu odszkodowania i zadośćuczynienia. W złożonej kasacji pełnomocnik wnioskodawcy ponownie stara się wykazać, że w kontekście art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. podlegające ocenie jest jedynie to zachowanie wnioskodawcy, które miało miejsce "przed wydaniem orzeczenia lub decyzji", a więc w omawianym przypadku przed wydaniem decyzji o internowaniu Stanisława H. Odnosząc się zatem do wskazanego w kasacji zarzutu należy stwierdzić, że rzeczywiście użyte w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 23 lutego 19991 r. sformułowanie "okres będący podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia albo uznania za nieważne decyzji", może nasuwać trudności w jego interpretacji. W tym zakresie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 marca 2010 r., V KK 230/09, OSNKW 2010, z. 6, poz. 54, stwierdził, że "przez okres "będący podstawą uznania za nieważną decyzji o internowaniu" należy rozumieć okres, w jakim doszło do wydania tej decyzji, czyli poprzedzający ją, a owa działalność, czyli to, co było powodem internowania, nie może stanowić zaprzeczenia działalności, której dotyczy ustawa z dnia 23 lutego 1991 r.". Rzecz jednak w tym, że powyższe orzeczenie zostało wydane w zupełnie innym stanie faktycznym i rozważania Sądu Najwyższego dotyczyły innego zagadnienia. W wymienionej sprawie przyczyną internowania wnioskodawcy była wyłącznie jego przeszłość kryminalna, która stanowiła niewątpliwie zaprzeczenie działalności niepodległościowej, o jakiej mowa w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r., a nie działalność polityczna, której w ogóle on nie prowadził. To właśnie w tym kontekście Sąd Najwyższy wskazał, że na gruncie tej ustawy, przy dochodzeniu odszkodowania i zadośćuczynienia, niezbędnym jest wykazanie, że pozbawienie wolności wiązało się z działalnością na rzecz

9

niepodległego bytu Państwa Polskiego, a w każdym razie, że nie była to działalność stanowiąca jej zaprzeczenie, która wyłącza uprawnienie do odszkodowania i zadośćuczynienia.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 449/11)16.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 16 LUTEGO 2012 R. III KK 449/11Cofnąć dopuszczalny.możnawyłącznieśrodekzaskarżenia,któryjestPrzewodniczący: sędzia SN T. Artymiuk.Sąd Najwyższy w sprawie Henryka G., skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2012 r. z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść (...)

  • ( sygn. akt II KK 201/11)15.2.2012

    WYROK Z DNIA 15 LUTEGO 2012 R. II KK 201/11 Prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego wydane na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., w którym stwierdzono popełnienie przez oznaczoną osobę czynu o znamionach określonych w ustawie karnej, ale o znikomym stopniu społecznej szkodliwości, stwarza stan rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. również (...)

  • ( sygn. akt V KK 294/11)8.2.2012

    WYROK Z DNIA 8 LUTEGO 2012 R. V KK 294/11Brak oznaczenia w przepisie typizującym czyn zabroniony górnej granicy kary oznacza, że karę tę można orzec do górnej granicy wymiaru danego rodzaju kary.Przewodniczący: sędzia SN P. Hofmański. Sędziowie SN: E. Wildowicz, B. Skoczkowska (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: L. Nowakowski. Sąd Najwyższy w sprawie Lesława G., ukaranego (...)

  • ( sygn. akt V KZ 1/12)3.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 3 LUTEGO 2012 R. V KZ 1/12 Jeżeli w postępowaniu apelacyjnym oskarżony pozbawiony wolności miał wyznaczonego obrońcę z urzędu, to z chwilą wydania wyroku obrońca nie ma obowiązku podejmowania dalszych czynności procesowych (art. 84 § 2 k.p.k.). Oskarżony pozbawiony wolności, który nie został doprowadzony na ogłoszenie wyroku, znajduje się w takiej sytuacji, jakby (...)

  • ( sygn. akt V KK 438/11)3.2.2012

    WYROK Z DNIA 3 LUTEGO 2012 R. V KK 438/11 Prowadzenie postępowania bez udziału oskarżonego (art. 377 § 3 k.p.k.), w razie jego niestawiennictwa, jest możliwe tylko wtedy, gdy oskarżony został osobiście zawiadomiony o terminie rozprawy (art. 132 § 1 k.p.k.), co wyklucza możliwość doręczenia w trybie określonym w art. 139 § 1 k.p.k. Przewodniczący: sędzia SN D. Rysińska. Sędziowie (...)

zamów dokument

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.