Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

22.11.2011

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/5/56 ( sygn. akt III CZP 38/11)

Strona 1 z 6
Izby Cywilnej oraz Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11

Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący), Prezes SN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Mirosław Bączyk, Bogusław Cudowski, Dariusz Dończyk, Teresa Flemming-Kulesza, Józef Frąckowiak, Małgorzata Gersdorf, Katarzyna Gonera, Jan Górowski, Antoni Górski, Irena Gromska-Szuster, Jacek Gudowski, Zbigniew Hajn, Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski, Wojciech Katner, Halina Kiryło, Marian Kocon, Iwona Koper, Zbigniew Korzeniowski, Anna Kozłowska, Roman Kuczyński, Jerzy Kuźniar, Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Kwaśniewski, Grzegorz Misiurek, Zbigniew Myszka, Maciej Pacuda, Henryk Pietrzkowski, Krzysztof Pietrzykowski, Marta Romańska, Romualda Spyt, Jolanta Strusińska-Żukowska, Krzysztof Strzelczyk, Katarzyna Tyczka-Rote, Bogumiła Ustjanicz, Lech Walentynowicz, Tadeusz Wiśniewski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca), Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca, uzasadnienie), Mirosława Wysocka, Kazimierz Zawada, Dariusz Zawistowski Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2011 r., przy udziale Zastępcy Prokuratora Generalnego Roberta Hernanda, po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przedstawionego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego we wniosku z dnia 23 maja 2011 r., BSA I-4110-4/11: "Czy brak pouczenia lub błędne pouczenie strony (uczestnika) postępowania działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia w sprawie cywilnej powoduje, że termin do wniesienia tego środka nie rozpoczyna biegu" podjął uchwałę:

Niepouczenie albo błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka.

Uzasadnienie Przedstawiając przytoczone zagadnienie prawne na podstawie art. 60 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wskazał, że kwestia skutków naruszenia przez sąd obowiązku pouczania strony (uczestnika) postępowania o sposobie zaskarżania orzeczeń sądowych jest różnie rozstrzygana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Według jednego nurtu orzecznictwa, w razie niepouczenia lub błędnego pouczenia strony (uczestnika) działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia, sąd nie może odrzucić środka zaskarżenia, a termin do jego wniesienia nie rozpoczyna biegu (uchwała Sądu Najwyższego Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, OSNC 1973, nr 1, poz. 1 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1997 r., I PZ 18/97, OSNP 1998, nr 11, poz.333, z dnia 17 listopada 2009 r., II CZ 93/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 91, i z dnia 12 lutego 2010 r., I CZ 116/09, nie publ.). W myśl innego nurtu orzecznictwa Sądu Najwyższego, niepouczenie lub błędne pouczenie nie stanowi przeszkody do odrzucenia środka zaskarżenia, może natomiast stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 34/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 71 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1997 r., III CKN 389/97, nie publ. i z dnia 22 lipca 2010 r., I CZ 53/10, nie publ.). Zdaniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, za pierwszym stanowiskiem przemawia wzgląd na potrzebę ochrony konstytucyjnego prawa do sądu, obejmującego prawo do zaskarżania orzeczeń. Odrzucenie środka zaskarżenia, spowodowane zachowaniem strony, która polegała na mylnej treści pouczenia sądu lub działała na skutek zaniechania sądu bez pouczenia, prawo to istotnie ogranicza. Ważne argumenty przemawiają jednak także za drugim stanowiskiem. Korzystając z prawa do sądu, strona (uczestnik) nie może zasłaniać się nieznajomością obowiązującego prawa, należycie ustanowionego i ogłoszonego. Samo pouczenie nie warunkuje też skuteczności ogłoszenia lub doręczenia orzeczenia, wyznaczających ustawowo określony początek biegu terminu do zaskarżenia orzeczenia. Dopuszczenie do rozpoznania środka

zaskarżenia, który został wniesiony z uchybieniem ? nawet niezawinionym ? prawu procesowemu przeczyłoby nie tylko idei państwa prawnego, ale także naruszałoby konstytucyjną zasadę, że postępowanie przed sądem określają ustawy. Mogłoby ono również utrudniać uzyskanie prawomocnego orzeczenia w rozsądnym terminie i stwarzać pozór naruszenia bezstronności sądu, niesłużące umacnianiu zaufania do państwa i autorytetu władzy sądowej. Prokurator Generalny opowiedział się za drugim stanowiskiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I. Kwestia skutków niepouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika lub rzecznika patentowego o sposobie zaskarżania orzeczeń sądowych nie jest jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 3 maja 1966 r., III CO 12/66 (OSNCP 1966, nr 11, poz.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Cywilna:


  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/5/60 ( sygn. akt III CZP 68/11)17.11.2011

    Uchwała z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 68/11Sędzia SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) Sędzia SN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) Sędzia SA Marek Machnij Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu Państwa przeciwko "H.M.N.S." S.A. w likwidacji w K. o stwierdzenie nieważności uchwał ewentualnie o uchylenie uchwał, po rozstrzygnięciu (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/3/28 ( sygn. akt III CZP 5/11)17.11.2011

    Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Jacek Gudowski Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Lech Walentynowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Kazimierz Zawada Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 listopada 2011 (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/4/41 ( sygn. akt III CZP 33/11)28.10.2011

    Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 28 października 2011 r., III CZP 33/11Sędzia SN Lech Walentynowicz (przewodniczący) Sędzia SN Antoni Górski Sędzia SN Jacek Gudowski Sędzia SN Iwona Koper Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Kazimierz Zawada Sędzia SN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 października 2011 r., (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/5/59 ( sygn. akt III CZP 58/11)26.10.2011

    Uchwała z dnia 26 października 2011 r., III CZP 58/11Sędzia SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Wojciech Katner Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "B." sp.j. M., B. w W. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia w W. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 26 października 2011 r. zagadnienia prawnego (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/4/47 ( sygn. akt III CZP 62/11)26.10.2011

    Uchwała z dnia 26 października 2011 r., III CZP 62/11Sędzia SN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) Sędzia SN Jan Górowski (sprawozdawca) Sędzia SN Wojciech Katner Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi dłużnika Leszka W. na postanowienie komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie Jana W. z dnia 10 stycznia 2011 r., w przedmiocie ustalenia kosztów (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.