Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

20.10.2011

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/5/58 ( sygn. akt III CZP 51/11)

Strona 1 z 2
Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 51/11

Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska Sędzia SN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "T." S.A. w T. przeciwko Andrzejowi P. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 20 października 2011 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Toruniu postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r.: "Czy sprawa o zapłatę kwoty nieprzekraczającej dziesięć tysięcy złotych z weksla gwarancyjnego podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 5051 pkt 1 k.p.c." podjął uchwałę:

Sprawa gospodarcza o zapłatę z weksla własnego in blanco podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza kwoty określonej w art. 5051 pkt 1 k.p.c.

Uzasadnienie Powódka "T." S.A. w T. wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, aby pozwany Andrzej P. zapłacił z weksla własnego in blanco na rzecz powódki kwotę 8425,01 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lutego 2011 r. Przewodniczący w Sądzie Rejonowym w Toruniu, uznając, że sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, wezwał powódkę do wniesienia pozwu na urzędowym formularzu w terminie siedmiu dni pod rygorem zwrotu pozwu. Powódka nie wykonała tego zarządzenia w terminie, w związku z czym przewodniczący zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. zwrócił pozew.

Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając zażalenie powoda, powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5051 pkt 1 in principio k.p.c., sąd rejonowy rozpoznaje w postępowaniu uproszczonym sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że unormowanie to odnosi się do roszczeń mających przyczynę w umowie, przy czym nie chodzi tu wyłącznie o roszczenia mające źródło w samej umowie, tj. w jej treści, ale także o roszczenia wynikające z reżimu ustanowionego przez ustawę (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2003 r., III CZP 77/03, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 109 oraz 22 lipca 2005 r., III CZP 45/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 66). Wątpliwości Sądu Okręgowego wiążą się z określeniem podstawy zobowiązania wekslowego, a ściślej rzecz ujmując, z rozstrzygnięciem kwestii, czy zobowiązanie to ma swoje źródło w umowie, czy też powstaje w wyniku jednostronnej czynności prawnej. Charakter prawny czynności prawnej prowadzącej do zaciągnięcia zobowiązania wekslowego nie jest w literaturze ujmowany jednolicie. W nowszym piśmiennictwie poglądy, według których źródłem zobowiązania wekslowego jest jednostronna czynność prawna (według tzw. teorii kreacyjnej ? samo podpisanie weksla, w myśl zaś tzw. teorii emisji ? podpisanie weksla i jego wydanie) zostały poddane krytyce. Zwrócono uwagę, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. ? Prawo wekslowe (Dz.U. Nr 37, poz. 282 ze zm.) trasat ? mimo podpisania weksla ? nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli nie zwrócił weksla. Podniesiono również, że każda osoba, która podpisała weksel może ? tak długo, jak długo dokument ten jest w jej posiadaniu ? uczynić z nim co zechce oraz że osoba wymieniona w wekslu jako wierzyciel, nie dysponując wekslem, nie może być uznana za wierzyciela wekslowego. Przeciwko tzw. teorii emisji wysunięto argument wskazujący na konieczność współdziałania stron, gdyż wierzyciel może odmówić przyjęcia weksla i żądać zapłaty w gotówce; współdziałanie remitenta jest zatem konieczne i znajduje wyraz w umowie zawartej z wystawcą weksla. Na kanwie tej krytyki pojawiły się wypowiedzi akcentujące umowny charakter zobowiązania wekslowego (tzw. teoria umowna oraz jej zmodyfikowane postacie),

zgodnie z którymi do powstania tego zobowiązania nie jest wystarczające samo wypełnienie i podpisanie blankietu wekslowego; konieczne jest jeszcze jego wręczenie w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego i odebranie weksla przez uprawnionego. Zobowiązanie wekslowe powstaje zatem w wyniku umowy zawartej między wystawcą weksla a remitentem. Ten pogląd, szeroko aprobowany w piśmiennictwie, dominuje również w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 29 czerwca 1995 r., III CZP 66/95 (OSNC 1995, nr 12, poz.

168) podkreślił, że samo wystawienie dokumentu odpowiadającego przewidzianym dla weksla trasowanego lub własnego wymaganiom formalnym nie kreuje zobowiązania wekslowego wystawcy, gdyż do powstania tego zobowiązania konieczna jest jeszcze umowa między wystawcą a remitentem jako wystawcą i odbiorcą dokumentu.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Cywilna:


  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/4/55 ( sygn. akt II CSK 86/11)19.10.2011

    Wyrok z dnia 19 października 2011 r., II CSK 86/11Cofnięcie przez poszkodowanego pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w sprawie przeciwko ubezpieczycielowi o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym ? po zawarciu z nim ugody ? nie oznacza zrzeczenia się roszczenia także w stosunku do sprawcy szkody (ubezpieczonego), jednakże roszczenie to wygasa, (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/2/15 ( sygn. akt III CZP 25/11)18.10.2011

    Uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/11Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Irena Gromska-Szuster Sędzia SN Jacek Gudowski Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski Sędzia SN Mirosława Wysocka (sprawozdawca) Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 października (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/4/54 ( sygn. akt III CZP 50/11)14.10.2011

    Postanowienie z dnia 14 października 2011 r., III CZP 50/11Do odpowiedzialności komisanta będącego przedsiębiorcą za wady prawne rzeczy sprzedanej konsumentowi stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.).Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) Sędzia SN Józef (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/4/43 ( sygn. akt III CZP 47/11)14.10.2011

    Uchwała z dnia 14 października 2011 r., III CZP 47/11Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SA Marek Machnij Sąd Najwyższy w sprawie postępowania upadłościowego "P.N.", sp. z o.o. w W. w przedmiocie zażalenia upadłego na postanowienie sędziego-komisarza z dnia 26 stycznia 2011 r., po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna 2012/3/35 ( sygn. akt III CZP 49/11)14.10.2011

    Uchwała z dnia 14 października 2011 r. III CZP 49/11Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SA Marek Machnij Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Janusza S. przy uczestnictwie Alfreda S., Romualda S., Janusza Andrzeja S., Wojciecha S., Beaty S. i Zdzisława S. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu (...)

porady prawne online

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.