Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

9.6.2010

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2011/23-24/299 ( sygn. akt II PZ 17/10)

Strona 2 z 2
c.), jak i roszczeń majątkowych (art. 24 § 1 zdanie trzecie k.c.) w postaci żądania zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego lub odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny - art. 445 § 1 k.c. i art. 448 k.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., II CZ 20/09, LEX nr 511983), w przypadku zaś mobbingu - art. 943 § 3 k.p. Wybór sposobu ochrony należy do poszkodowanego. Przyjęcie koncepcji prezentowanej w zażaleniu o niemajątkowym charakterze zadośćuczynienia za krzywdę związaną z naruszeniem dobra osobistego oznaczałoby uznanie istnienia ?niemajątkowego żądania pieniężnego", co jest błędne z punktu widzenia logiki (contradictio in adiecto). Z zasady bowiem żądanie uiszczenia określonej sumy pieniężnej nie może być uznane za roszczenie niemajątkowe, bez względu na podstawę tego żądania. Tego charakteru procesowego nie zmienia zatem niemajątkowy charakter chronionego dobra. Przykładowo, w wyroku uwzględniającym takie powództwo dopuszczalne jest rozłożenie świadczenia (zadośćuczynienia) na raty (art. 320 k.p.c.) lub stosowanie instytucji miarkowania (art. 440 k.c.); jego egzekucja odbywa się tylko według przepisów o egzekucji świadczeń pieniężnych. To również przemawia za tym, że wyrok taki zasądza świadczenie majątkowe (pieniężne). Nie sposób bowiem przyjąć, że to samo roszczenie ma w procesie charakter niemajątkowy, a w egzekucji - charakter pieniężny. Podkreślić także należy, że tak ukształtowane powództwo (o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę) nie prowadzi wprost do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, czyli bezpośrednio jego ochrony, lecz ma na celu uzyskanie satysfakcji dla pokrzywdzonego i wymierzenie dolegliwości ekonomicznej (w celach represyjno-wychowawczych) dla sprawcy umyślnego naruszenia dobra osobistego (por. także uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1985 r., III CZP 27/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 185). Wyłączną albo dominującą funkcją zadośćuczynienia pieniężnego z

4 art. 445 k.c., art. 448 k.c. i art. 943 § 3 k.p. jest funkcja kompensacyjna, co nadaje mu wyraźny charakter majątkowy. Wszystkie te argumenty prowadzą do wniosku, że roszczenie o uiszczenie określonej kwoty pieniężnej z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego, oparte na przepisie art. 24 k.c., art. 445 k.c., art. 448 k.c. czy art. 943 § 3 k.p. jest żądaniem procesowym majątkowym, a ściślej mówiąc - pieniężnym, między innymi, przy określeniu wartości przedmiotu sporu, jak i właściwości rzeczowej sądu lub przy rozkładaniu świadczenia na raty (art. 320 k.p.c.), jak również przy kwalifikacji sprawy z punktu widzenia dopuszczalności skargi kasacyjnej. Identyczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 października 2006 r., I PZP 3/06 (OSNP 2007 nr 11-12, poz. 151), stwierdzając, że właściwość rzeczową sądu okręgowego w sprawie z powództwa pracownika, której przedmiotem jest wyłącznie roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (na podstawie art. 943 § 3 k.p. albo art. 24 § 1 zdanie trzecie k.c. w związku z art. 445 k.c. lub art. 448 k.c. w związku z art. 300 k.p.), określa się na podstawie art. 17 pkt 4 k.p.c. Przyjął zatem, że sprawa ta jest sprawą o roszczenia majątkowe. Nie budzi również wątpliwości, że roszczenie wynikające z przepisu art. 943 § 4 k.p., które nie stanowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, lecz jest odszkodowaniem za szkodę poniesioną na skutek rozwiązania stosunku pracy, ma również charakter majątkowy. W niniejszej sprawie powódka zaskarżyła skargą kasacyjną rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji oddalające jej apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na skutek mobbingu i nierównego traktowania oraz z tytułu naruszenia godności pracowniczej, które oparła na art. 943 § 2 i 4 k.p. oraz ?art. 23 k.c. w związku z art. 417 § 1 k.c.?. Było to jedyne zgłoszone roszczenie, mające charakter majątkowy, a określona w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia - mniejsza niż dziesięć tysięcy złotych - zasadnie doprowadziła do jej odrzucenia przez Sąd drugiej instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


porady prawne online

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.