Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 24/11)

Strona 3 z 10

W związku z wnioskiem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, stanowisko pisemne przedstawił w imieniu Prokuratury Generalnej reprezentujący tę instytucję prokurator, postulując, aby skład siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: ?W trybie sprostowania określonym w art. 105 k.p.k. może być sprostowane imię lub nazwisko osoby innej niż ta, która była w rzeczywistości oskarżoną w sprawie, jeżeli błąd taki wynikał z oczywistej omyłki pisarskiej. Jeżeli jednak błąd ten nie ma charakteru określonego w art. 105 k.p.k., jego naprawienie powinno nastąpić w drodze wniesienia środka odwoławczego względnie nadzwyczajnego środka zaskarżenia?.

6

II. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów w pierwszej kolejności zbadał, czy wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego spełnia wymogi określone w art. 60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052), dotyczące skutecznego wystąpienia z tzw. abstrakcyjnym zagadnieniem prawnym. Weryfikacja ta wypadła jednoznacznie pozytywnie. Porównanie treści orzeczeń powołanych we wniosku wskazuje na wydawanie przez różne składy Sądu Najwyższego odmiennych, co do istoty, rozstrzygnięć także i w bliźniaczych konfiguracjach procesowych. Wykazane rozbieżności dotyczą przy tym nie tylko samej sfery stosowania prawa. Ich źródłem jest bowiem niejednolita wykładnia przepisu art. 105 § 1 k.p.k., sprowadzająca się do odmiennego odczytywania ? jak zdiagnozował to skład siedmiu sędziów i o czym będzie mowa w dalszej części niniejszej uchwały ? po pierwsze tego, choć jak się wydaje w najmniejszym stopniu, jak należy interpretować samo pojęcie ?omyłka?, po drugie tego, jak należy rozumieć ?pisarski? charakter omyłki, po trzecie tego, czy analizowany przepis pozwala na czynienie rozróżnień pomiędzy błędami ?merytorycznymi?, dotyczącymi ?materialnej? treści orzeczenia oraz błędami nieposiadającymi takiego charakteru, a jeśli tak, to czy omyłka co do personaliów zawsze ma charakter ?merytoryczny?, wreszcie po czwarte także i tego, jak należy rozumieć ?oczywistość? omyłki. Dodać należy, że już wcześniej w piśmiennictwie zgłoszono postulat potrzeby ujednolicenia orzecznictwa Sądu Najwyższego w materii analizowanej w niniejszej uchwale, przy wskazaniu dwóch, jak to określono, ?skrajnie różnych? rozstrzygnięć, które ?zapadły na tle analogicznego stanu faktycznego w odstępie czasowym zaledwie kilku miesięcy? (zob. glosę O. M. Piaskowskiej do wyroków Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2009 r., IV KK 256/09 oraz z dnia 3 lutego 2010 r., IV KK 351/09, Prokurator, Nr 2 z 2011 r., s. 109 i n.). O ile istnienie rozbieżności w poglądach doktryny, a nawet ujawnienie się rozbieżności pomiędzy wykładnią prawa dokonaną

7

przez

sądy

a

poglądami

doktryny,

nie

stanowiłoby

warunku

wystarczającego do podjęcia uchwały w trybie art. 61 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2005 r., I KZP 33/04, Lex nr 142537), o tyle zasadne wytknięcie przez doktrynę rozbieżności występujących już w samym orzecznictwie wspiera przekonanie o potrzebie zajęcia, przez skład siedmiu sędziów, stanowiska zmierzającego do ich usunięcia. III. Treść uzasadnienia stanowiska zajętego przez przedstawiciela Prokuratora Generalnego zdaje się wskazywać na to, że dostrzega on złożoność zagadnienia w tym sensie, iż jego właściwe rozwiązanie jest możliwe jedynie po przeprowadzeniu stosownych ocen, uwzględniających przesłanki wymienione w art. 105 § 1 k.p.k., na tle niepowtarzalnych realiów konkretnej sprawy i że w konsekwencji w niektórych układach procesowych omyłka sądu w oznaczeniu personaliów oskarżonego może być sprostowana w trybie określonym w art. 105 k.p.k., natomiast w innych układach procesowych korektura taka powinna być dokonana w drodze wniesienia środka odwoławczego lub nadzwyczajnego środka zaskarżenia. To niewątpliwie zasadne spostrzeżenie jedynie w niewielkim stopniu przybliża jednak rozwikłanie problemu, w szczególności jeśli zważyć formułę zdania pierwszego uchwały w wersji zaproponowanej przez autora omawianego stanowiska (jej treść została przytoczona wyżej w pkt. I. niniejszego uzasadnienia). Stanowi ona klasyczny przykład definiowania ignotum per ignotum, albo ? wręcz przeciwnie ? znanego przez znane. Jest bowiem nader oczywiste, że nie można żadnego błędu, także tego, który dotyczy imienia lub nazwiska oskarżonego, prostować w trybie art. 105 k.p.k. w sytuacji, gdy nie wynikał on z ? verba legis ? oczywistej omyłki pisarskiej, a z drugiej strony równie oczywiste jest także i to, że jeżeli jakiś błąd ma taki właśnie charakter, to dopuszczalne jest skorzystanie dla jego korekty z trybu określonego w tym przepisie.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.