Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 24/11)

Strona 4 z 10

8

Formuła

odpowiedzi

zaproponowana

przez

przedstawiciela

Prokuratury Generalnej nie uwzględnia tego, iż istotę zagadnienia przedstawionego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego należy rozumieć w taki oto sposób: czy błędne oznaczenie w komparycji lub w sentencji wyroku personaliów oskarżonego może być w ogóle uznane za oczywistą omyłkę pisarską, a jeśli tak, to jakie muszą być spełnione warunki, aby przyjąć taki właśnie charakter stwierdzonego błędu co do personaliów albo ? inaczej rzecz ujmując ? w jakich sytuacjach procesowych błąd co do personaliów jest li tylko omyłką o charakterze ?pisarskim? i to mającą charakter ?oczywisty?. Dalsza część niniejszej uchwały będzie więc wyjaśniała stanowisko składu siedmiu sędziów wobec tak właśnie zdekodowanego pytania. Analizę zagadnienia rozpocząć należy, zdaniem Sądu Najwyższego, od poddania przepisu art. 105 § 1 k.p.k. wykładni językowej. Pamiętając bowiem o tym, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje zapatrywanie o potrzebie zastosowania, przy rozstrzyganiu określonego zagadnienia prawnego, wszystkich metod wykładni (por. np. wyrok z dnia 19 listopada 2008 r., V KK 74/08, OSNKW 2009, z. 3, poz.

21) i jest ono akceptowane także w piśmiennictwie (por. np. M. Zieliński: Podstawowe zasady współczesnej wykładni prawa, [w:] P. Winczorek [red.]: Teoria i praktyka wykładni prawa, Warszawa 2005, s. 118), przyjąć jednak należy, że pierwszeństwo w procesie wykładni mają dyrektywy językowe, a pogląd ten jest równie powszechnie przyjmowany w judykaturze (por. np. uchwałę z dnia 21 września 2005 r., I KZP 29/05, OSNKW 2005, z. 10, poz. 90), jak i w doktrynie (por. m.in. L. Morawski: Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 72 i n.; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 226). Taki porządek preferencji nie ma co prawda charakteru absolutnego. Niemniej jednak, o ile dyrektywy funkcjonalne, systemowe (a niekiedy także historyczne) mogą i powinny być użytecznym

9

sprawdzianem dla rezultatu osiągniętego w drodze zastosowania dyrektyw językowych, o tyle do odstąpienia od rezultatu osiągniętego w drodze wykładni językowej dojść może jedynie wówczas, gdy jest on niejednoznaczny lub wręcz absurdalny. Jak wykazuje analiza dotychczasowego orzecznictwa, do powstałych rozbieżności w najmniejszym stopniu przyczyniło się odmienne rozumienie pojęcia ?omyłka?. Za omyłkę uważa się bowiem w tym kontekście rozbieżność pomiędzy rzeczywistym, odpowiadającym realiom, stanem rzeczy, a stanem przyjętym przez sąd w orzeczeniu lub zarządzeniu. Pojęcie to jest używane zamiennie z pojęciami ?pomyłka? i ?błąd?. Rozumienie takie jest zgodne ze znaczeniem przypisywanym temu słowu w języku ogólnym, w którym ?omyłka? to ?spostrzeżenie, sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie; błąd, pomyłka? ; ?popełnienie błędu, błąd, pomyłka?; ?pomyłka, zwykle drobna? (zob. np. M. Szymczak [red.]: Słownik języka polskiego, Warszawa 1982, t. 2, s. 799; S. Dubisz [red.]: Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 3, Warszawa 2003, s. 222; E. Sobol [red.]: Nowy słownik języka polskiego, Warszawa 2003, s. 599); M. Bańko [red.]: Inny słownik języka polskiego, t. I, Warszawa 2000, s. 1164). Wydaje się jednak, że w tej grupie judykatów, w których osiągnięto ekstensywny rezultat wykładni, niedostateczną wagę przywiązywano w procesie interpretacyjnym do rozróżnienia pomiędzy błędami nieuświadomionymi, wynikającymi z pośpiechu lub braku należytej uwagi, a błędami co prawda także niezamierzonymi (jak należy sądzić, nikt świadomie nie dąży do błędu), ale stanowiącymi efekt celowego działania, to jest tymi błędami co do oznaczenia personaliów oskarżonego, które poprzedzone zostały określonym, tyle tylko że błędnym, rozumowaniem sądu. Jeśli bowiem omyłka ?nie może być (?) odzwierciedleniem celowego działania? (szerzej zob. w tej kwestii glosę A. Lacha do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2008 r., IV KO 21/08, LEX/el. 2008), to

10

ustalenie, iż dane wprowadzone do orzeczenia co prawda są błędne, ale określają osobę, która występowała w roli oskarżonego, nie przesądza samoistnie za dopuszczalnością korekty tych danych w trybie przewidzianym w art. 105 k.p.k. Do zagadnienia tego wypadnie sygnalizacyjnie powrócić przy interpretowaniu określenia ?pisarska?, a w najpełniejszej formie ? w fazie końcowych wniosków. Kontynuując analizę natury językowej, należy zwrócić uwagę na to, że w przepisie art. 105 § 1 k.p.k. sformułowane zostały jedynie dwa warunki, których spełnienie niezbędne jest dla przyjęcia, iż dopuszczalne jest dokonanie korektury stwierdzonej omyłki w trybie określonym w przepisach § 2-4 tego artykułu.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.