Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 24/11)

Strona 8 z 10

Akceptując zatem, co do zasady, zapatrywania, które Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zaliczył do drugiej spośród wyróżnionych przezeń grup, skład siedmiu sędziów uważa jednak nie tylko za potrzebne, ale za wręcz konieczne, poczynienie kilku dodatkowych uwag. Z całym naciskiem podkreślić zatem należy, że to, czy korekta omyłki co do personaliów jest dopuszczalna w trybie określonym w art. 105 k.p.k., ocenić należy na tle niepowtarzalnych okoliczności konkretnej sprawy. Przykładowo, wskazać trzeba, iż o wiele trudniej jest przyjąć czysto techniczny charakter omyłki co do oznaczenia personaliów, zaistniałej przy sporządzaniu orzeczenia z wykorzystaniem komputera, wówczas gdy sąd wydaje wyrok nakazowy na posiedzeniu, a więc bez bezpośredniego uprzedniego kontaktu z osobą oskarżonego, a być może także przy jednoczesnym nagromadzeniu na biurku sędziego akt spraw dotyczących różnych osób. Nie ma potrzeby szerszej argumentacji, że w takich realiach istnieje o wiele większe prawdopodobieństwo co do tego, iż powstałe przekłamanie nie było rezultatem li tylko wadliwego oznaczenia na blankiecie wyroku lub postanowienia personaliów osoby, co do której podejmowano rozstrzygnięcie określonej treści, ale że dojść mogło do

18

pomylenia tożsamości tej osoby z inną osobą, co do której rozstrzygnięcie było podejmowane w trakcie tego samego posiedzenia. Taki zaś błąd, w świetle tego, co wyżej zostało powiedziane, żadną miarą nie mógłby zostać sprostowany w trybie art. 105 k.p.k. Z drugiej strony, nie sposób wykluczyć, że także wykazanie czysto pisarskiego charakteru omyłki co do personaliów oskarżonego, zaistniałej w orzeczeniu wydanym na posiedzeniu, okaże się niezwykle proste, gdy to np. na tle akt niesporne jest, że wadliwe oznaczenie personaliów nastąpiło tylko w części wstępnej wyroku, zaś w części rozstrzygającej zostały one już podane prawidłowo, albo gdy co prawda w obu częściach są one oznaczone błędnie, ale pozostałe treści wyroku (jak np. inne dane określające tożsamość oskarżonego) albo identyczność treści rozstrzygnięcia z wnioskiem, z jakim wystąpił prokurator w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wobec osoby o personaliach innych niż figurujące w treści orzeczenia, prowadzić musi do jednoznacznej konstatacji, że sąd orzekał wobec tej osoby, której dotyczył akt oskarżenia, a jedynie omyłkowo ?oznaczył? jej imię bądź nazwisko albo i imię i nazwisko. Skład siedmiu sędziów opowiada się więc za poglądem, że charakter omyłki powinien być ustalany w kontekście całej treści orzeczenia, a nawet w zestawieniu z treściami zawartymi w akcie oskarżenia i w dołączonych doń wnioskach, albowiem kryterium, do którego odwoływano się najczęściej dotąd (?na pierwszy rzut oka?), w istocie rzeczy niczego nie wyjaśnia i razi swoją ogólnikowością. Zresztą, jak już była o tym wyżej mowa, nawet w niektórych orzeczeniach wydanych na gruncie uprzednio obowiązującego kodeksu postępowania karnego, nawiązujących do tego niedookreślonego kryterium, mowa była następnie także o tym, iż nie tylko w oparciu o porównanie treści poszczególnych części samego orzeczenia, ale także porównanie treści orzeczenia z aktami sprawy, ustalić należy, czy źródło rozbieżności ma czysto ?pisarski?, czy też merytoryczny charakter, a także atrybut ?oczywistości?. Na zakończenie tego wątku

19

rozważań sformułować należy kolejną zasadę: w wypadku jakichkolwiek wątpliwości co źródeł powstałych rozbieżności, a zatem wątpliwości co do charakteru omyłki, przyjąć należy ? z przyczyn gwarancyjnych ? że nie nosi ona cech, o których mowa w art. 105 § 1 k.p.k. Reguła ta może być ujęta także od drugiej strony: za pomyłki merytoryczne, których nie można korygować w trybie art. 105 k.p.k., trzeba uznać rozbieżności pomiędzy imieniem i nazwiskiem osoby wskazanej w akcie oskarżenia i w wyroku, w sytuacji kiedy są jakiekolwiek wątpliwości co do tożsamości tych osób (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2010 r., IV KK 351/09, a także A. Lach: glosa, op. cit.; D. Karczmarska: Postępowanie w sprawie zmiany?, op. cit.; A. Bojańczyk: glosa, op. cit.). Przedstawione wyżej rezultaty wykładni językowej znajdują wsparcie w wykładni funkcjonalnej. Jak to zasadnie już wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. postanowienie z dnia 3 lutego 2010 r., IV KK 351/09), przy rozważaniu ratio legis instytucji określonej w art. 105 k.p.k., trzeba uznać, że jest nią możliwość korygowania prostych, nieskomplikowanych omyłek w równie prostej, nieskomplikowanej drodze, bez zbędnego w takiej sytuacji angażowania instancji odwoławczej lub organu rozpoznającego nadzwyczajne środki zaskarżenia. Dodać wypada, że z uwagi na to, iż droga instancyjna (czy też związana z wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia), charakteryzuje się znacznie wyższym stopniem gwarancyjności, we wszystkich sytuacjach wątpliwych co do tego, czy omyłka ma w oczywisty sposób charakter pisarski, czy też charakter merytoryczny, wykluczone jest dokonywanie korektur w trybie przewidzianym w art. 105 k.p.k. W świetle dotychczasowych rozważań oczywiste jest więc także ? na zasadzie przeciwieństwa ? to, że gdy po wydaniu orzeczenia okaże się, iż dane wprowadzone do jego treści określają osobę, która w danej sprawie nie występowała w roli oskarżonego (np. na rozprawę stawiła się osoba

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.