Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 24/11)

Strona 9 z 10

20

jedynie podająca się za oskarżonego, to ona składała wyjaśnienia w fazie jurysdykcyjnej i to z nią sąd miał bezpośredni kontakt), wówczas usunięcie takiego błędu możliwe jest ? w zależności od etapu procesu, na jakim zostanie on ujawniony ? jedynie w wyniku rozpoznania środka odwoławczego albo nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Doprecyzowania wymaga natomiast, jak należy rozumieć ?osobę, która w danej sprawie nie występowała w roli oskarżonego?. Otóż teoretycznie może się zdarzyć, że po zgromadzeniu danych osobopoznawczych o sprawcy, po przeprowadzeniu z tą osobą wszystkich czynności procesowych, już na etapie sporządzania aktu oskarżenia wkradnie się właśnie do tego dokumentu błąd w pisowni imienia lub nazwiska oskarżonego, nie dostrzegą tego uczestnicy postępowania, a w konsekwencji przeniknie on także do treści orzeczenia wydanego przez sąd. Także w takiej konfiguracji procesowej możliwe jest sprostowanie omyłki w orzeczeniu w trybie przewidzianym w art. 105 k.p.k., albowiem w tym wypadku zachowana jest ?tożsamość osoby?, wobec której wniesiono oskarżenie, w rozumieniu, o którym mowa będzie szerzej w następnych fragmentach niniejszej uchwały. Oczywiście, w ten sam sposób należy potraktować sytuację, w której personalia oskarżonego omyłkowo zostaną oznaczone np. na wokandzie sądowej albo w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy (posiedzenia) i stamtąd zostaną błędnie przepisane do orzeczenia. Pozostaje do omówienia sytuacja, w której po wydaniu orzeczenia dochodzi do ujawnienia (czasem w drodze oświadczenia samego oskarżonego) tego, iż sprawca czynu wprowadził organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości w błąd, albowiem podał fałszywe personalia, a okoliczność ta nie została wykryta przed wydaniem orzeczenia. Chodzi więc o układ procesowy, w którym sąd co prawda orzekł, a najczęściej nawet miał kontakt, z osobą, która w danej sprawie istotnie powinna występować i występowała w roli oskarżonego, ale jej dane personalne nie w samej fazie

21

orzekania, ale już wcześniej, najczęściej od początku procesu, były sfalsyfikowane, a w konsekwencji sąd dysponował także sfalsyfikowanymi danymi osobopoznawczymi. Pozornie mogłoby się wydawać, że konfigurację taką należy zrównać z tą, w której ? w świetle wcześniejszych wywodów, zawartych w niniejszej uchwale ? nie doszło do wadliwego ustalenia tożsamości, a jedynie do wadliwego jej oznaczenia, albowiem w istocie postępowanie karne toczyło się wobec tej samej osoby, a to w konsekwencji mogłoby uzasadniać skorzystanie z trybu określonego w art. 105 k.p.k. (taki pogląd wyraża np. D. Karczmarska: Postępowanie w sprawie zmiany?, op. cit.). Zdaniem składu siedmiu sędziów nie jest to zapatrywanie, które można zaakceptować. Po pierwsze, dla jego przyjęcia niezbędne byłoby całkowite zignorowanie rezultatów wykładni językowej, albowiem w sytuacji, gdy rozbieżność pomiędzy rzeczywistymi personaliami podsądnego, a tymi, które zostały wprowadzone do treści orzeczenia, ma takie właśnie źródło, jak wyżej przedstawione, omyłki co do tych danych żadną miarą nie można nazwać ?pisarską?. Powstała ona nie na etapie sporządzania orzeczenia, lecz o wiele wcześniej, a podanie w orzeczeniu nieodpowiadających prawdzie personaliów podsądnego nie jest rezultatem prostego przekłamania, pozostającego bez znaczenia dla podejmowanego rozstrzygnięcia, a przeciwnie ? jest konsekwencją błędu o bardziej fundamentalnym charakterze. Po drugie, w analizowanej tu sytuacji można byłoby mówić, co prawda, o tożsamości fizycznej osoby w relacji: sprawca przestępstwa ? podejrzany ? oskarżony ? skazany, ale nie taki rodzaj tożsamości charakteryzuje sytuację, w której można dopuścić stosowanie, na podstawie art. 105 k.p.k., korektury personaliów podanych w orzeczeniu. Na tożsamość osoby w rozważanym tu kontekście składa się nie tylko aspekt jedności fizycznej, ale także aspekt jedności danych osobopoznawczych charakteryzujących tę osobę, wobec której wydano orzeczenie, z tą, której personalia powinny figurować w orzeczeniu (z

22

uwzględnieniem jej losów życiowych, w tym dotychczasowej karalności). W analizowanej tu konfiguracji procesowej dochodzi przecież do swoistej ?kradzieży tożsamości? przez osobę, która wprowadziła organy ścigania i organy wymiaru sprawiedliwości w błąd, a więc do podszycia się przez nią pod tożsamość innej realnej osoby albo pod tożsamość co prawda osoby całkowicie fikcyjnej, ale nie odpowiadającej tym danym osobopoznawczym, które w rzeczywistości charakteryzują podsądnego i które powinny być uwzględnione w procesie orzekania. Błąd taki ma więc już charakter merytoryczny. Dostrzeżenie tych ostatnich uwarunkowań nakazuje dojść do wniosku, że brak także argumentów celowościowych i systemowych przemawiających za zrównaniem tego układu procesowego z tym, w którym wprawdzie dochodzi do przekłamania personaliów przy spisywaniu orzeczenia, ale bezsporne jest przy tym nie tylko to, iż wydając orzeczenie określonej treści sąd brał pod uwagę osobę tożsamą fizycznie z tą, wobec której powinien był orzec, ale także i to, że brał pod uwagę odpowiadający rzeczywistości zespół danych osobopoznawczych charakteryzujących tę osobę.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.