Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 1/12)

Strona 2 z 7

3

Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2002 r., II AKa 1295/02, KZS 2002/9/13; ? w podsumowującym dorobek nauki ?Systemie prawa karnego? [red. R. Zawłocki: (red.): Tom 9, Warszawa 2011, s. 68] kwestia statusu rzeczy cudzej została potraktowana marginalnie, albowiem wskazano bowiem jedynie, że za ?rzecz cudzą należy uznać rzecz, którą sprawca nie ma prawa rozporządzać?. W końcowej części uzasadnienia występujący z pytaniem prawnym sąd podniósł, że poglądy wypowiedziane w orzecznictwie nie są przekonujące i wskazał na trzy elementy, które je podważają. Po pierwsze, w Kodeksie karnym z 1997 r. nastąpiła zmiana pojęcia ?mienie? na pojęcie ?rzecz?, co miało zbliżać rozwiązania prawa karnego do prawa cywilnego, a nadto wobec ?wyrugowania? podziału na mienie i mienie społeczne, poglądy co do znamion zapadłe w poprzednim stanie prawnym mogą być stosowane obecnie co najwyżej w pewnym zakresie, a w nim znamię ?cudzości? się nie mieści. Po drugie, zawarte w orzeczeniach Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych poglądy zostały powzięte w sprawach mających za przedmiot ?kilka oderwanych przypadków? (konkubinat, spółka a wspólnicy, kradzież leśna, stosunki majątkowe w małżeństwie), co nie pozwala na uznanie, że istnieje jednolita linia orzecznicza. Po trzecie, dopatrzył się w tych wypowiedziach i poglądach braku wyczerpującego i spójnego uzasadnienia, które by znalazło podstawy zarówno w prawie cywilnym, jak i w prawie karnym. Końcowo Sąd Rejonowy w J. wskazał, że rzecz stanowiąca przedmiot czynności wykonawczej jest własnością zarówno pokrzywdzonej, jak i sprawców oraz osób trzecich, przy czym nie pozostaje we wspólnym posiadaniu wszystkich współwłaścicieli, ale jest fizycznie wydzielona quoad usum między obu sprawców z wyłączeniem wszystkich innych współwłaścicieli.

4

Prokurator Prokuratury Generalnej w swym pisemnym stanowisku wniósł o odmowę podjęcia uchwały, wskazując, że Sąd Rejonowy w J. oczekuje nie zasadniczej wykładni ustawy, ale rozstrzygnięcia konkretnej sytuacji procesowej w określonym stanie faktycznym, przy czym problemy poruszane w uzasadnieniu pytania prawnego były wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi zarówno orzecznictwa sądowego, jak i doktryny prawa karnego. Przedstawiając te wypowiedzi prokurator wskazał nadto, że jedyny spór, jaki zarysował się na tle czynności wykonawczych podjętych przez sprawcę ? współwłaściciela w stosunku do rzeczy objętej współwłasnością, dotyczy możliwości kwalifikowania tego zachowania jako kradzieży lub przywłaszczenia, przy czym wskazał także, iż jeżeli dojdzie do fizycznego podziału (używania) rzeczy wspólnej pomiędzy współwłaścicieli i każdy z współwłaścicieli godzi się na samodzielne władanie określoną częścią rzeczy z wyłączeniem innych współwłaścicieli, to ?zabór mienia z danej części wspólnej będzie traktowany jako zabór?. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W sprawie niniejszej nie został spełniony najistotniejszy z warunków skutecznego wystąpienia z pytaniem prawnym na podstawie art. 441 § 1 k.p.k., tj. wyłonienie się zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy. Stwierdzenie to dotyczy obu postawionych pytań. Zagadnienie prawne w kontekście przepisu art. 441 § 1 k.p.k. ujmowane być musi jako istotny problem interpretacyjny, który dotyczy przepisu (lub grupy przepisów), rozbieżnie interpretowanego (interpretowanych) w orzecznictwie sądowym, bądź też takiego (takich), którego (których) wadliwa redakcja lub niejasna formuła umożliwia przeciwstawne interpretacje. Co więcej, tak ujęty problem interpretacyjny wymaga zasadniczej wykładni ustawy, a więc takiej, która odnosi się do ważnych zagadnień, zaś podjęcie wykładni ma na celu zapobieganie rozbieżnościom interpretacyjnym w praktyce sądowej. W niniejszej sprawie takim istotnym 5

problemem interpretacyjnym mają być przepisy art. 278 § 1 k.k., art. 284 § 1 k.k. i art. 290 § 1 k.k. przez to, że zawierają ? w art. 290 § 1 k.k. w sposób dorozumiany ? zwrot ?cudza rzecz?, którego znaczenie normatywne budzi wątpliwość w sytuacji, gdy rzecz ta jest przedmiotem czynu wyczerpującego wszystkie inne znamiona przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. lub art. 284 § 1 k.k., a jego sprawcą jest współwłaściciel tej rzeczy (pierwsze pytanie), także wyłącznie ją posiadający (pytanie drugie). Od razu trzeba stwierdzić, że uzasadnianie pytania prawnego, także w kontekście normatywnym przepisu art. 290 §1 k.k., jest w realiach faktycznych sprawy chybione. W przypadku, gdy sprawcy wyrębu drzewa następnie dokonują jego przywłaszczenia (ewentualnie poprzedzonego zaborem), to przepis art. 290 § 1 k.k. penalizujący samą czynność wyrębu drzewa w celu przywłaszczenia (a więc samą czynność realizowaną na ?przedpolu? kradzieży), nie ma zastosowania w kwalifikacji prawnej takiego czynu (por.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.