Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

28.3.2012

( sygn. akt I KZP 1/12)

Strona 6 z 7

Abstrahując od braków w zakresie ustaleń faktycznych, poczynić wypada kilka uwag natury ogólnej na tle instytucji quoad usum. Regulacja ustawowa wskazuje, iż każdy ze współwłaścicieli ma prawo współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki da się pogodzić z tożsamymi uprawnieniami pozostałych współwłaścicieli (art. 206 k.c.). Stosownie zaś do przepisu art. 207 k.c. pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki związane z rzeczą wspólną. Regułą jest więc, że to co 13

stanowi pożytek rzeczy wspólnej przynależy wszystkim współwłaścicielom, a nie wyłącznie temu, który pożytek uzyskał. Tak więc to, że jeden ze współwłaścicieli rzeczy jej nie posiada ani też nie realizuje w drodze roszczenia swojego uprawnienia do współposiadania nie stanowi przeszkody do domagania się partycypowania w przychodach rzeczy (E. Skowrońska-Bocian w: Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do artykułów 144911, K. Pietrzykowski [red.]: Warszawa 2008, s. 607 i przywołane tam orzecznictwo). Ten model ustawowy może zostać odmiennie ukształtowanym w drodze umowy (A. Gniewek w: System prawa prywatnego. Prawo rzeczowe. Tom 3, T. Dybowski [red.]: Warszawa 2007, s. 462-463). Taką formą umownej regulacji jest umowa o podział do korzystania quoad usum, której treścią jest wydzielenie poszczególnych części rzeczy wspólnej do wyłącznego korzystania (użytkowania) przez poszczególnych współwłaścicieli (E. Skowrońska-Bocian w: Kodeks cywilny?, s. 664; A. Cisek w: Kodeks cywilny. Komentarz, E. Gniewek [red.]: Warszawa 2011, s. 353; S. Rudnicki: Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2007, s. 288; uchwała SN z dnia 28 września 1963 r., III CO 33/62, OSNCPU 1964, z. 2, poz. 22). Wynikiem takiego podziału jest to, że każdy ze współwłaścicieli ma uprawnienie do odrębnego korzystania z określonej części rzeczy wspólnej, a więc nie tracąc posiadania samoistnego uzyskuje posiadanie zależne wydzielonych części rzeczy (A. Gniewek w: System?, s. 466-467). W takiej sytuacji o uprawnieniu poszczególnych współwłaścicieli do wyłącznego korzystania z określonych części rzeczy wspólnej będą decydowały jedynie postanowienia umowy (uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1963 r., III CO 33/62; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1963 r., III CR 81/63, OSNCPU 1964, nr 9, poz. 189; uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 1980 r., III CZP 80/79, OSNCPU 1980, nr 9, poz. 157 oraz z dnia 13 lutego 1981 r., 14

III CZP 72/80, OSNCPU 1981, nr 11, poz. 207). Także taka umowa ? która winna być jasna i zrozumiała (por. A. Karnicka-Kawczyńska, J. Kawczyński: Współwłasność jako szczególna forma własności, Warszawa 2004, s. 2728 oraz postanowienie SN z dnia 20 lutego 1974 r., III CRN 361/73, Lex nr

7411) ? znajdzie zastosowanie co do określenia sposobu podziału pożytków i przychodów z rzeczy wspólnej, albowiem przepis art. 207 k.c. ma charakter dyspozytywny i znajduje zastosowanie jeśli współwłaściciele inaczej nie postanowili (S. Rudnicki, Komentarz?, s. 291; wyrok SN z dnia 27 kwietnia 2001 r., III CKN 21/99, Lex nr 52366). Na gruncie prawa cywilnego ugruntowane jest przy tym stanowisko, że jeżeli wszyscy współwłaściciele określą w drodze umowy prawo do korzystania z wydzielonej części rzeczy w sposób wyłączny (quoad usum), to wówczas istnieje domniemanie, że współwłaścicielom korzystającym z części rzeczy przypadają pożytki i przychody z tej rzeczy także w sposób niepodzielny ? podkr. SN. (A. Cisek w: Kodeks cywilny. Komentarz?., s. 353 i 355; S. Rudnicki, Komentarz?, s. 289; uchwała SN z dnia 8 stycznia 1980 r., III CZP 80/79, OSNCPU 1980, z. 9, poz.157; uchwała SN z dnia 13 lutego 1981 r., III CZP 72/80, OSNCPU 1981, z. 11, poz. 207; wyrok SA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 1993 r., I ACr 400/93). O ile brak postanowień takiej umowy w kwestii pożytków i przychodów z części rzeczy do wyłącznego korzystania jest zrozumiały w najbardziej typowej sytuacji, tj. gdy wszyscy współwłaściciele mają wydzielone części rzeczy wspólnej (działa domniemanie opisane powyżej), to w przypadku wyłączenia w umowie niektórych lub większości współwłaścicieli od korzystania z rzeczy wspólnej (jej części) rozwiązania kwestii pobranych pożytków i przychodów oraz ewentualnych rozliczeń należy poszukiwać w treści umowy (por. uchwała SN z dnia 10 maja 2006 r., III CZP 9/06, OSNC 2007, z. 3, poz. 37 i przywołane w jej uzasadnieniu orzeczenie z dnia 23 stycznia 1958 r., II CR 840/57), a przy braku takowych uzgodnień ? w ustawie. 15

Analizując postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia można natomiast stwierdzić, że jedynym powodem podjęcia takiej decyzji był fakt uzyskania przez obu sprawców czynów świadectw legalności pozyskania drewna z działki.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • ( sygn. akt III KK 244/11)15.3.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 15 MARCA 2012 R. III KK 244/11W wypadkach określonych w art. 185a § 1 k.p.k., gdy dowodu nie da się trwale przeprowadzić, z uwagi na stan zdrowia świadka ? pokrzywdzonego, podstawę oddalenia wniosku dowodowego stanowi art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie: SN J. B. Rychlicki, SA (del. do SN) H. Komisarski (sprawozdawca). Prokurator (...)

  • ( sygn. akt II KK 39/12)7.3.2012

    WYROK Z DNIA 7 MARCA 2012 R. II KK 39/12 Prowadzenie czynności wyjaśniających w trybie art. 54 § 1 k.p.s.w. nie powoduje wydłużenia okresu przedawnienia ścigania do 2 lat. Ten skutek ma tylko wszczęcie postępowania w sprawach o wykroczenie (art. 45 § 1 in fine k.w.), które następuje z chwilą wydania przez prezesa sądu (przewodniczącego wydziału, upoważnionego sędziego) zarządzenia (...)

  • ( sygn. akt V KK 358/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 358/11 Grunt rolny, podobnie jak podwórko przydomowe, nie może być uznany za miejsce, gdzie odbywa się ruch lądowy pojazdów, a zatem nie korzysta z ochrony art. 178a § 1 k.k. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. Sędziowie: SN R. Malarski, SA (del. do SN) A. Ryński (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. Sąd Najwyższy w sprawie Alojzego (...)

  • ( sygn. akt V KK 283/11)2.3.2012

    WYROK Z DNIA 2 MARCA 2012 R. V KK 283/11 Dowód rejestracyjny pojazdu stwierdza nie prawo majątkowe osoby związane z tym pojazdem, lecz administracyjne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako taki dowód rejestracyjny nie należy do kategorii dokumentów stwierdzających prawo majątkowe, dysponowanie którymi stanowi przedmiot ochrony wymieniony w opisie strony przedmiotowej przestępstwa określonego (...)

  • ( sygn. akt III KO 91/11)23.2.2012

    POSTANOWIENIE Z DNIA 23 LUTEGO 2012 R. III KO 91/11 W kwestii wznowienia sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej (art. 544 § 3 k.p.k.). W braku takiego zarządzenia albo postanowienia, strony mogą wziąć udział tylko w razie sprawdzenia okoliczności faktycznych (art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k.). Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski. (...)

porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.