Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

8.6.2010

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2011/23-24/289 ( sygn. akt I PK 23/10)

Strona 5 z 5

p. opiera się na ?zarządczej? konstrukcji pracodawcy), ale nie ma przeszkód - zdaniem autorów koncepcji - żeby w ten sposób rozumieć pojęcie pracodawcy w art. 59 ust. 2 Konstytucji RP, a więc w zakresie określenia strony pracodawczej (partnera społecznego art. 20 Konstytucji) jako uprawnionej do zawierania porozumień zbiorowych. W myśl tej koncepcji, zaprezentowanej przez Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów, III PZP 2/06, zmierzając do ustalenia ?prawdziwego pracodawcy? można posłużyć się metodą ?unoszenia zasłony osobowości prawnej?. Celem tej metody jest przeciwdziałanie sytuacji, w której rzeczywisty właściciel, faktycznie przejmujący świadczenie pracownika, nadużywa konstrukcji osobowości prawnej lub konstrukcji pracodawcy z art. 3 k.p. w celu formalnego związania pracownika umową z podmiotem uzależnionym i pozbawionym uprawnień właścicielskich. Na marginesie tej koncepcji warto przypomnieć, że w latach 80-tych XX wieku poszukiwania realnego pracodawcy prowadziły do Skarbu Państwa, a w nauce do konieczności wyposażenia podmiotu zatrudniającego w sensie zarządczym w pełnię praw. Powracając do zasadniczego nurtu rozważań, trzeba wskazać, że nawet przy zaakceptowaniu poglądu o własnościowym pracodawcy w sferze zbiorowego prawa pracy pozostaje otwartą kwestia drugiej strony pakietu. Jeśli będzie nim zakładowa organizacja związkowa - tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie - to nie można oceniać, iż pakiet ma znaczenie ponadzakładowe, nawet akceptując koncepcję pracodawcy własnościowego. Nie można bowiem stać na stanowisku, iż pakiet wiąże wszystkich pracodawców w znaczeniu art. 3 k.p., w których inwestor ma udziały większościowe. Jego zobowiązania ograniczały się bowiem do jednego z nich. Ponadto, a może przede wszystkim, pakiet socjalny ad casum został włączony do zakładowego układu zbiorowego pracy, co zamyka drogę rozważaniom o jego wiązaniu na podstawie koncepcji pracodawcy własnościowego. Dodatkową argumentację na rzecz prezentowanego przez Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie poglądu, w myśl którego pakiet socjalny nie obowiązywał u pozwanego przynosi ocena statusu pakietu socjalnego i poszukiwanie właściwej subsumcji dla jego norm. Uznanie bowiem pakietu za źródło prawa rodzi konieczność odpowiedzi na pytanie, jakie normy będą właściwe dla oceny dokonywanych w nim zmian.

10 Pakiet socjalny jako inne porozumienie zawarte ze związkami zawodowymi ma taką samą pozycję w hierarchii źródeł prawa, jak układ zbiorowy pracy. Teza ta wynika wprost z art. 9 § 2 k.p. i uprawnia do stwierdzenia, iż w braku unormowania spraw dotyczących pakietów socjalnych trzeba do nich stosować per analogiam przepisy o układach zbiorowych pracy. To zaś pozwala na zmianę przez partnerów socjalnych postanowień pakietu, także na niekorzyść pracowników. Późniejsze porozumienie zbiorowe może zatem być gorsze dla pracowników od wcześniejszego porozumienia socjalnego, a nawet od układu zbiorowego pracy. Nawet, gdyby przyjąć pogląd o dalszym obowiązywaniu pakietu gwarancji socjalnych (po ich inkorporacji do układu zbiorowego pracy), to i tak pakiet ten mógł być zmieniony na niekorzyść pracowników w trybie właściwym dla zmian układu zbiorowego pracy (tak K. Jaśkowski: Porozumienia zbiorowe w prawie pracy (w:) Indywidualne a zbiorowe prawo pracy pod red. L. Florka, Warszawa 2007, s.88, 89 i cytowana tam literatura; por. też wyrok Sądu Apelacyjnego z Poznania z 12 stycznia 2006 r., III APa 58/05, LEX nr 175188). W sprawie niniejszej zmiana taka została przeprowadzona przez ograniczenie stabilizacji zatrudnienia dokonane porozumieniem postrajkowym. Dziesięcioletnia gwarancja zatrudnienia, wynikająca z pakietu, została ograniczona przez partnerów socjalnych do lat ośmiu. Zmiana ta nie stanowi nadmiernego ograniczenia prawa; z punktu widzenia społeczno - gospodarczego przeznaczenia gwarancji pakietowych ośmioletni okres stabilizacji zatrudnienia i płacy wydaje się wystarczający. Przejście części pracowników do pozwanego zostało przeprowadzone na warunkach porozumienia postrajkowego. Tylko na zasadzie tego porozumienia, które jednocześnie miało walor porozumienia, o którym mowa w art. 261 ustawy o związkach zawodowych, powodowie otrzymali gwarancje zatrudnienia do 2008 r. i gwarancja ta została dochowana. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, uznając, że włączenie postanowień pakietu gwarancji socjalnych do zakładowego układu zbiorowego pracy oznacza utratę mocy wiążącej postanowień pakietu, w zakresie, w jakim zostały one inkorporowane do układu. Postanowienie o kosztach oparto na art. 102 k.p.c. ========================================

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


porady prawne online

Śledź najnowsze informacje


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.