Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

20.10.2011

Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2012/2/15 ( sygn. akt V KK 347/11)

POSTANOWIENIE Z DNIA 20 PAŹDZIERNIKA 2011 R. V KK 347/11

1. Nowelizacja przepisu art. 93 k.k. dokonana ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1589), która weszła w życie dnia 8 czerwca 2010 r., nie spowodowała modyfikacji możliwości stosowania środków zabezpieczających wobec sprawców popełniających czyny zabronione w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. W stosunku do takich sprawców wyłączne zastosowanie nadal znajduje przepis art. 94 § 1 k.k., przewidujący orzeczenie, przy spełnieniu przesłanek w nim przewidzianych, o umieszczeniu w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym.

2. Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej i nie może stanowić samodzielnej podstawy stosowania środków zabezpieczających, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego. ?Skierowanie na leczenie ambulatoryjne?, o którym mowa w obecnym brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Przewodniczący: sędzia SN R. Sądej (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Grubba, W. Wróbel. Sąd Najwyższy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. ? bez udziału stron ? w dniu 20 października 2011r., po rozpoznaniu w sprawie Pawła S., wobec którego umorzono postępowanie na podstawie art. 17 § 1

2

pkt 2 k.k., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść Pawła S. od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 3 marca 2011r., zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 grudnia 2010r., postanowił u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i p r z e k a z a ć sprawę Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 grudnia 2010 r. uznano, że Paweł S. jest sprawcą czynu określonego w art. 270 § 2a k.k., a wobec zniesionej poczytalności, umorzono postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.; na podstawie art. 93 k.k. oraz art. 94 § 1 k.k. zastosowano wobec podejrzanego środek zabezpieczający w postaci umieszczenia go w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez obrońcę Pawła S., Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylił zastosowany przez Sąd a quo środek zabezpieczający i w jego miejsce orzekł tytułem takiego środka ?skierowanie podejrzanego na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne?. Kasację od postanowienia Sądu Okręgowego, na korzyść Pawła S., wniósł Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa materialnego ? art. 93 k.k. ? polegającego na uznaniu, że zebrane dowody pozwalają na odmienne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i orzeczenie w miejsce zastosowanego środka zabezpieczającego ? umieszczenia podejrzanego w

3

zamkniętym zakładzie psychiatrycznym ? innego takiego środka, w postaci skierowania na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne, co nastąpiło w wyniku błędnej wykładni art. 93 k.k., przyjmującej, że przepis ten pozwala na zastosowanie takiego środka do osób, wobec których umorzono postępowanie z uwagi na zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym i podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nowelizacja przepisu art. 93 k.k. dokonana ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz.U. Nr 206, poz. 1589), która weszła w życie dnia 8 czerwca 2010 r., nie spowodowała modyfikacji możliwości stosowania środków zabezpieczających wobec sprawców popełniających czyny zabronione w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k. W stosunku do takich sprawców wyłączne zastosowanie nadal znajduje przepis art. 94 § 1 k.k., przewidujący orzeczenie, przy spełnieniu przesłanek w nim przewidzianych, o umieszczeniu w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, stosowanej do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić samodzielnej podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego. ?Skierowanie na leczenie ambulatoryjne?, o którym mowa w obecnym brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W

4

uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia 5 listopada 2009 r. wprost stwierdzono, że ?podkreślenia wymaga również fakt, że zakresem podmiotowym projektowanej regulacji objęci będą wyłącznie sprawcy, którzy w chwili dokonywania czynu zabronionego nie byli niepoczytalni, ani nie stwierdzono u nich choroby psychicznej. Sprawcy, u których w toku postępowania karnego stwierdzono niepoczytalność określoną w art. 31 § 1 k.k., podlegają bowiem zasadom określonym w art. 94 k.k. i obejmowani są w ramach orzeczonego środka zabezpieczającego leczeniem w zamkniętych zakładach psychiatrycznych, jeżeli spełnione są kumulatywne warunki do orzeczenia takiego środka? (Druk Sejmowy VI Kadencji nr 1276). Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k., jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec Pawła S. środka zabezpieczającego w postaci skierowania go na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne, istotnie, jak zarzucono to w kasacji, stanowiło rażące naruszenie tego przepisu, niedającego ku temu prawnej podstawy. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, w szczególności gdy weźmie się pod uwagę stwierdzenie zawarte w jego uzasadnieniu, że czynu zabronionego przypisanego podejrzanemu ?żadną miarą nie sposób uznać za znacznie szkodliwy społecznie?. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie musiało zostać uchylone, a sprawa przekazana Sądowi ad quem do ponownego rozpoznania. W jego toku, rzecz jasna, konieczna będzie ponowna ocena zasadności zażalenia wniesionego przez obrońcę podejrzanego, z uwzględnieniem przedstawionych powyżej zapatrywań prawnych, a nadto kierunku kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego ? na korzyść Pawła S. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Karna:


  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2012/1/9 ( sygn. akt III KK 64/11)13.10.2011

    POSTANOWIENIE Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 2011 R. III KK 64/11 Niezwłoczne umożliwienie kontaktu z adwokatem, o którym stanowi art. 245 § 1 k.p.k., nie oznacza jednak, że kontakt ten ma nastąpić ?natychmiast?, ponieważ termin ten musi być interpretowany z uwzględnieniem realiów konkretnej sprawy, a przede wszystkim możliwości technicznych i uwarunkowań wynikających z obowiązujących regulacji (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2012/5-6/69 ( sygn. akt II UZP 6/11)13.10.2011

    Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 r. II UZP 6/11 Przewodniczący Prezes SN Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Halina Kiryło (sprawozdawca), Zbigniew Korzeniowski, Maciej Pacuda, Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca, uzasadnienie), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2012/2/13 ( sygn. akt III KK 145/11)12.10.2011

    POSTANOWIENIE Z DNIA 12 PAŹDZIERNIKA 2011 R. III KK 145/11 1. Związek ?czasu i przestrzeni? nie jest wystarczającym kryterium do przyjęcia tożsamości ?czynu? na gruncie prawa karnego. 2. Nie całość zachowania człowieka w określonym czasie i przestrzeni oceniana jest jako ?czyn zabroniony?, a tylko fragmenty tego zachowania wyodrębnione znamionami czynności sprawczej; to z kolei pozwala (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2011/11/103 ( sygn. akt III KZ 65/11)6.10.2011

    POSTANOWIENIE Z DNIA 6 PAŹDZIERNIKA 2011 R. III KZ 65/11Skoro jedynie zawinione przez obrońcę uchybienie terminowi zawitemu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku jest przyczyną niezależną od samego oskarżonego i uzasadnia wystąpienie o przywrócenie mu tego terminu, to nie można z samego faktu niezłożenia przez obrońcę w ustawowym terminie takiego wniosku, z uwagi na ustalenie z (...)

  • Orzecznictwo Sądu Najwyższego-Izba Karna i Wojskowa 2011/11/102 ( sygn. akt III KZ 63/11)6.10.2011

    POSTANOWIENIE Z DNIA 6 PAŹDZIERNIKA 2011 R. III KZ 63/11Naruszeniezakazuwnoszeniakasacjiwyłączniezpowoduniewspółmierności kary pod pozorem podnoszenia jedynie naruszenia dyrektyw wymiaru kary, jako rzekomej obrazy prawa, nie jest kwestią oceny tego środka zaskarżenia od strony jego zasadności lub bezzasadności po uprzednim przyjęciu, lecz zagadnieniem należącym do sfery dopuszczalności (...)

porady prawne online

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.