Logowanie

Orzecznictwo sądu najwyższego

9.11.2011

Orzecznictwo Sądu Najwyższego Zbiór Urzędowy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych 2012/11-12/161 ( sygn. akt III SW 169/11)

Strona 1 z 13
Postanowienie z dnia 9 listopada 2011 r. III SW 169/11 Prokurator w stanie spoczynku nie może sprawować mandatu poselskiego (art. 103 ust. 2 Konstytucji RP). Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Maciej Pacuda, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy z odwołania Dariusza Barskiego od postanowienia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 października 2011 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu posła, p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić odwołania. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 października 2011 r. Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 249 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), wobec zaistnienia okoliczności określonej w art. 103 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził wygaśnięcie z dniem 27 października 2011 r. mandatu posła Dariusza Barskiego wybranego z listy kandydatów na posłów nr 1 Komitetu Wyborczego Prawo i Sprawiedliwość w okręgu wyborczym nr 9 z siedzibą Okręgowej Komisji Wyborczej w Łodzi. W uzasadnieniu postanowienia Marszałek Sejmu wskazał, że konstytucyjny zakaz łączenia (sprawowania) mandatu poselskiego z piastowaniem określonych stanowisk (funkcji) państwowych jest konsekwencją podstawowych zasad ustrojowych - w tym zasady podziału i równoważenia władz oraz związanych z nią zasad szczegółowych: neutralności politycznej określonych służb publicznych i separacji władzy ustawodawczej i wykonawczej - i ma służyć ich urzeczywistnianiu w jak naj-

2

wyższym stopniu. Celem ustanowionych w Konstytucji ograniczeń jest zapobieżenie konfliktom interesów, angażowaniu się posła w sytuacje mogące podawać w wątpliwość jego osobistą bezstronność czy uczciwość, podważać autorytet konstytucyjnych organów państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania. Z tego względu Konstytucja ustanawia bezwzględne nakazy niepołączalności, które są stosowane bezpośrednio (art. 8 Konstytucji). Są one opisane w art. 103 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy zasadniczej i w tej części przepisy te nie wymagają jednoczesnego stosowania ustaw (jeżeli ustawy są współstosowane, to jedynie informacyjnie). Oznacza to, że podstawą prawną określonych nakazów jest wprost przepis ustawy zasadniczej, a jego zakres normowania nie może być ograniczony przez inne akty prawne. Jeśli ustawa ustanawia w danym wypadku węższy zakres niepołączalności niż Konstytucja, nakaz obowiązuje w kształcie przewidzianym przez Konstytucję. Jeśli zaś ustawa ustanawia szerszy zakres niepołączalności niż w art. 103 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 Konstytucji (co jest możliwe na podstawie art. 103 ust. 3), wówczas zakaz łączenia stanowisk jest uzupełniany ponad standard konstytucyjny przez wspomnianą regulację ustawową. Marszałek Sejmu podniósł, że materialnoprawny zakaz łączenia (sprawowania) funkcji prokuratora i mandatu posła wynika z art. 103 ust. 2 Konstytucji. Założenie to zostało wyrażone również na gruncie przepisów ustawowych, tj. art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (jednolity tekst: Dz.U. z 2011 r. Nr 7, poz. 29 ze zm.) i art. 65a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.). Zakresy tych wszystkich przepisów nie są tożsame, co dotyczy przede wszystkim skutków naruszenia niepołączalności stanowisk. O ile ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora przewiduje niedopuszczalność zatrudnienia posła w charakterze prokuratora (?posłowie [?] nie mogą wykonywać pracy w charakterze [?] prokuratora?) i pozwala w takim wypadku skorzystać z urlopu bezpłatnego, zaś ustawa o prokuraturze nakazuje prokuratorowi ?wybranemu do pełnienia funkcji w organach państwowych [...] zrzec się swojego stanowiska, chyba że przechodzi w stan spoczynku", to Konstytucja ustanawia kategoryczną i bezwyjątkową przeszkodę bycia jednocześnie posłem i prokuratorem, którą proceduralnie operacjonalizuje art. 247 § 1 pkt 5 i § 3 ustawy - Kodeks wyborczy. Rozbieżności występujące między przywołanymi przepisami w zasadniczym stopniu są konsekwencją zaszłości legislacyjnych, niedostosowania postanowień ustawowych do standardu konstytucyjnego i braku jednej, wy-

3

czerpującej regulacji poświęconej problematyce incompatibilitas posła i senatora. Niemniej jednak w tym stanie rzeczy jednoznaczną regułę postępowania można ustalić stosując powszechnie uznane w praktyce prawniczej reguły kolizyjne, uwzględniające pierwszeństwo dostatecznie precyzyjnego i nadającego się do bezpośredniego stosowania nakazu konstytucyjnego. Konstytucja jest więc w tym wypadku materialną podstawą rozstrzygnięcia Marszałka Sejmu, który w konsekwencji nie mógł zastosować sprzecznych z nią przepisów wymienionych wcześniej ustaw (o takim samym materialnoprawnym charakterze jak art. 103 ust.

< >
pobierz plik

Poprzednie Orzeczenia sądu najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych:


porady prawne online

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.